از بین سلاحهای کشتار جمعی، سلاحهای بیولوژیکی خطرناکترین آنها به شمار میروند. زیرا تشخیص وقوع جنگ بیولوژیکی دشوار و قدرت نابودسازی آن بسیار زیاد است و امکان شیوع آن بین افراد نیز وجود دارد. به عنوان مثال شیوع طاعون در قرن چهاردهم سبب مرگ بیش از یک سوم جمعیت اروپا (یعنی 25 میلیون نفر) و شیوع آنفلوانزای کشنده در سال 1918 سبب مرگ بیش از 50 میلیون نفر در جهان شد. لذا جنگ بیولوژیکی میتواند بسیار خطرناک و گسترده باشد. در سلاحهای بیولوژیک از عوامل بیولوژیکی بیماریزا یا کشنده (ویروسی، باکتری، قارچ و تک یاخته) و محصولات سمی آنها برای صدمه زدن به منابع انسانی، حیوانی، گیاهی و تجهیزات حساس استفاده میشود و آسانی تولید، پایداری در محیط، و قابلیت عفونتزدایی یا سمیت از مهمترین ویژگیهای انتخاب این عوامل میباشد. عوامل سلاحهای بیولوژیکی میتوانند از نوع وحشی (طبیعی) و یا تغییر یافته به کمک روشهای مهندسی ژنتیک باشند که از خطرناکترین عوامل بیولوژیک نظامی هستند و معمولاً به نوعی دستکاری شدهاند که به تمامی داروهای شناخته شده برای مقابله با آن عامل نیز مقاوم میباشند. با توجه به اینکه عوامل بیولوژیک نظامی میتوان به ویروسهای آبله، ابولا، ماربوک، آنفلوانزای ونزئلایی و انواع ویروسهای خونریزیدهنده، از باکتریها عامل سیاه زخم، طاعون، وبا، حصبه و از سموم به سم بوتولینیوم، ریسین، آفلاتوکسین، و انواع سموم قارچی، میکروبی، تک یاختهای و سموم گیاهی و جانوری اشاره نمود. امروزه بسیاری از سموم خطرناک با استفاده از روشهای پیشرفته مهندسی ژنتیک در انواع میکروبهای دیگر پیوند خوردهاند. لذا یک میکروب بیخطر میتواند پس از ورود به بدن مولد سم مارکبری، عقرب، بوتولینیوم و سموم سایر جانوران باشد و وارد مجاری تنفسی مردم گردد و نتایج هولناکی به بار خواهد آورد. در حال حاضر خطر به کارگیری سلاحهای بیولوژیکی در عرصه درگیریهای نظامی، جنگهای داخلی، جنگ اقتصادی و تروریسم بیولوژیکی توجه و نگرانی همگان را برانگیخته و ارتقاء آگاهیهای عمومی از روشهای تشخیص و پیشگیری و دفاع در برابر عوامل بیولوژیکی را ضروری ساخته است. در این مقاله مروری تاریخی بر تولید، کاربرد و کنترل سلاحهای بیولوژیکی در جهان خواهیم داشت که در مجموع چشمانداز نگرانکنندهای را پیش رو مجسم میسازد.
تاریخچه کاربرد عوامل بیولوژیکی در جنگهای قدیم
تاریخچه استفاده از عوامل بیولوژیک در جنگها به دوران بسیار کهن باز میگردد. به طوری که حتی انسانهای نخستین تیرهای خود را به مدفوع حیوانات و انسان آلوده میکردند. از زمانی که بشر با نیش جانوران سمی و سموم گیاهی و مواد شیمیایی آشنا شد، از آنها به عنوان سلاحی برای نابود کردن دشمنان خود استفاده کرد. استفاده از جانوران وحشی، مار، عقرب و سایر حشرات گزنده برای ایجاد رعب و وحشت در سپاه دشمن یا برای فراری دادن افراد مهاجم، ابزاری متداول در عرصه جنگی و دفاعی بشر بوده است. داستانهای زیادی از کاربرد تیرهای سمی، پرتاب کوزههای پر از مار و عقرب با منجنیق به درون قلعهها، کشاندن دشمنان به مناطق باتلاقی آلوده به بیماریها، جاگذاشتن غذاها و نوشابههای مسموم برای دشمنان، و استفاده از حشرات گزنده و حیوانات خطرناک در یونان باستان نقل شده است. در اساطیر یونان، هرکول تیرهای خود را به زهرمار 9 سری که به دست او کشته شده بود آغشته نمود. رومیان با انداختن اجساد حیوانات در چاههای آب دشمن ضمن آلوده کردن آن و شیوع دادن بیماریها، روحیه دشمن را تضعیف میکردند. استفاده از سموم گیاهی برای مسموم کردن تیغه شمشیر و نوک نیزه و تیرها در شکار حیوانات برای بیهوش کردن، شکار ماهیان و سایر جانوران، ترور شخصیتها و مخالفان، در تمامی قرون و اعصار متداول بوده است. مسموم کردن آب و غذای سربازان دشمن با مواد آلوده و عفونی از تاکتیکهای پنهانی جنگها محسوب میشد. در قرن ششم قبل از میلاد، آشوریها چاههای آب دشمنان خود را با گندم آفتزده قارچی مسموم کردند و سولون در محاصره شهر کریسا از گیاه مسهل خربق (آلالگان) برای مسموم کردن منابع آب استفاده نمود. چهارصد سال قبل از میلاد اقوام ساکاها، تیرهای خود را به خون و فضولات آلوده میکردند تا باعث بیماری دشمنان شوند. یونانیها در 300 سال قبل از میلاد، چاهها و منابع آب دشمن را با اجساد حیوانات آلوده میکردند. در جنگ تورتونای ایتالیا در سال 1155، بارباروزا با انداختن اجساد انسانها در منابع آب دشمن، موفق به انتشار بیماری گردید. تاتارها در سال 1346 میلادی اجساد سربازان مبتلا به طاعون را به داخل شهر محاصره شده کفا (شهر فدوسیا فعلی در کریمه) انداختند و ساکنین آنجا را مبتلا ساختند. شهر تسلیم شد و مدافعان آن به ایتالیا گریختند که احتمالاً باعث شیوع اپیدمی مرگ سیاه در اروپا شدند. در سال 1422 در محاصره کارلستون در امپراطوری روم، اجساد سربازان با 2000 ارابه مواد متعفن به سوی دشمن رانده شد. در سال 1485 در نزدیکی شهر ناپل، اسپانیولیها از دشمنان فرانسوی خود شراب آمیخته به خون بیماران جذامی پذیرایی کردند. در سال 1710 روسها اجساد آلوده به طاعون را به سوی دشمنان سوئدی خود در داخل شهر روال استونی پرتاب کردند. در سال 1763 طی جنگ فرانسه با سرخپوستان، کلنل هنری باکت پتوههای آلوده به ویروس آبله را در فورت فیت واقع در پنسیلوانیای غربی بین بومیان آمریکایی توزیع کرد و بروز اپیدمی شدیدی را موجب گردید. تونسیها نیز با همین شیوه در سال 1785 لباسهای آلوده به طاعون را به داخل شهر مسیحینشین لاکاله انداختند. ناپلئون در محاصره مانتووای ایتالیا سعی نمود تا ساکنین آنجا را به تب مرداب آلوده سازد. در جنگهای داخلی آمریکا نیز دکتر بلاک بورن که بعدها فرماندار کنتاکی شد، سعی کرد تا سربازان متحد را بوسیله لباسهای آلوده به آبله و تب زرد مبتلا سازد (در آن هنگام هنوز نمیدانستند که تب زرد فقط از طریق نیش پشه میتواند منتقل شود). در سال 1863، سربازان ژنرال جانسون در حال عقبنشینی در میسیسیپی، تلاش کردند تا با انداختن لاشه دامها در چاهها و آبگیرهای مسیر خود، آنها را مسموم سازند. این در حالی بود که طبق ماده 100 قانون عمومی ارتش آمریکا، استفاده از سم به هر شکل برای آلوده کردن آب و غذا و سلاحها ممنوع شده بود.
پس از کشف کخ و پاستور و لیستر در مورد اساس میکروبی امراض عفونی در قرن نوزدهم بود که در واقع تحقیقات سلاحهای بیولوژیکی آغاز شد.
در زمینه تولید و استفاده از سلاحهای بیولوژیکی، به ویژه در دوران جنگ سرد و پس از آن، برنامههایی برای تحقیق و تولید انواع مختلف سلاحهای بیولوژیکی به راه انداخت. این کشور در این دوران در تلاش بود تا پیشرفتهای علمی و فناوری خود را در زمینههای مختلف تحقیقاتی و توسعه سلاحهای کشتار جمعی به حداکثر برساند.
در همین راستا، گزارشات متعددی درباره آزمایشهای سلاحهای بیولوژیکی به ویژه در جنگهای داخلی و درگیریهای بینالمللی به ثبت رسید که نشان میدهند این نوع سلاحها به طور گستردهتری در منازعات جهانی به کار گرفته شدهاند. بسیاری از کشورهای قدرتمند آن زمان، از جمله ایالات متحده آمریکا، اتحاد شوروی سابق، و دیگر قدرتهای غربی، به صورت پنهانی و بدون اطلاع عموم، اقدام به تولید و آزمایش سلاحهای بیولوژیکی کردهاند.
در دهههای اخیر، نگرانیهای جهانی در مورد خطرات و عواقب استفاده از سلاحهای بیولوژیکی همچنان رو به افزایش است. این نگرانیها به ویژه با گسترش علم و فناوریهای جدید در زمینه مهندسی ژنتیک، که امکان تولید سلاحهای بیولوژیکی پیشرفته و هدفمند را فراهم کرده است، بیشتر شدهاند. سلاحهایی که قادرند به راحتی از طریق تغییرات ژنتیکی در ویروسها و باکتریها، به ایجاد بیماریهای کشنده و پاندمیهای جهانی منجر شوند.
امروزه بیشتر کشورها، به ویژه در سطح بینالمللی، به این نتیجه رسیدهاند که کنترل و نظارت بر استفاده از سلاحهای بیولوژیکی امری ضروری است. بسیاری از کشورها به امضای توافقنامهها و معاهدات بینالمللی در زمینه منع استفاده از سلاحهای بیولوژیکی پرداختهاند، اما همچنان تهدیدهایی از طرف گروهها و سازمانهای تروریستی و دولتهای خاص وجود دارد که خطر استفاده از این نوع سلاحها را به عنوان ابزاری برای نیل به اهداف سیاسی و نظامی خود بیشتر میکند.
در نهایت، با توجه به قابلیتهای مخرب و گستردهای که سلاحهای بیولوژیکی دارند، جامعه بینالمللی باید همچنان به تلاشهای خود در زمینه جلوگیری از توسعه و استفاده از این سلاحها ادامه دهد. آموزش و اطلاعرسانی عمومی درباره خطرات سلاحهای بیولوژیکی، توسعه تکنیکهای پیشرفته برای تشخیص و پیشگیری از حملات بیولوژیکی، و تقویت نظارتهای بینالمللی در زمینه تولید این سلاحها، از جمله اقداماتی هستند که میتوانند به کاهش تهدیدات ناشی از این نوع سلاحها کمک کنند.
از این رو، جامعه جهانی باید در کنار حفظ امنیت و صلح، همچنان به پایش و تحقیقات مربوط به سلاحهای بیولوژیکی پرداخته و برای جلوگیری از وقوع فاجعههای انسانی، اقدامات پیشگیرانه و عملی را در دستور کار قرار دهد.
[integrate_google_drive data=”eyJ1bmlxdWVJZCI6ImlnZF9pcWZ3aSIsInR5cGUiOiJnYWxsZXJ5Iiwic2hvd0ZpbGVzIjp0cnVlLCJzaG93Rm9sZGVycyI6dHJ1ZSwibW9kdWxlV2lkdGgiOiIxMDAlIiwibW9kdWxlSGVpZ2h0IjoiIiwiZW1iZWRXaWR0aCI6IjEwMCUiLCJlbWJlZEhlaWdodCI6IjQ4MHB4IiwiZ2FsbGVyeUhlaWdodCI6MzAwLCJnYWxsZXJ5TWFyZ2luIjo1LCJnYWxsZXJ5VmlldyI6InJvdW5kZWQiLCJzaG93SGVhZGVyIjp0cnVlLCJzaG93QnJlYWRjcnVtYnMiOnRydWUsImFsbG93RW1iZWRQb3BvdXQiOnRydWUsImVtYmVkVHlwZSI6InJlYWRPbmx5Iiwic2hvd1JlZnJlc2giOnRydWUsIm9wZW5lZFBsYXlsaXN0Ijp0cnVlLCJzaG93RnVsbHNjcmVlbiI6dHJ1ZSwibmV4dFByZXZpb3VzIjp0cnVlLCJ2b2x1bWVCdXR0b24iOnRydWUsInZpZXciOiJsaXN0IiwibGF6eUxvYWQiOnRydWUsImxhenlMb2FkTnVtYmVyIjoxMDAsImxhenlMb2FkVHlwZSI6InBhZ2luYXRpb24iLCJvcGVuTmV3VGFiIjp0cnVlLCJzb3J0Ijp7InNvcnRCeSI6Im5hbWUiLCJzb3J0RGlyZWN0aW9uIjoiYXNjIn0sInByZXZpZXciOnRydWUsImFsbG93UHJldmlld1BvcG91dCI6dHJ1ZSwiZG93bmxvYWQiOnRydWUsImZvbGRlckRvd25sb2FkIjpmYWxzZSwiemlwRG93bmxvYWQiOmZhbHNlLCJkaXNwbGF5Rm9yIjoiZXZlcnlvbmUiLCJkaXNwbGF5VXNlcnMiOlsiZXZlcnlvbmUiXSwiZGlzcGxheUV4Y2VwdCI6W10sInNsaWRlSGVpZ2h0IjoiMzAwcHgiLCJzbGlkZXNUb1Nob3ciOjMsInNsaWRlc1RvU2Nyb2xsIjoxLCJzbGlkZUF1dG9wbGF5U3BlZWQiOjMwMDAsInNsaWRlRG90cyI6dHJ1ZSwiZm9sZGVycyI6W3siaWQiOiIxX3NidTBOTnMxYldLQlBQdG5FVU4tVTlKNnBTQkU3Ui0iLCJuYW1lIjoi2KrYp9ix24zYrtqG2Ycg2KrZiNmE24zYr9iMINqp2KfYsdio2LHYryDZiCDaqdmG2KrYsdmEINiz2YTYp9it4oCM2YfYp9uMINio24zZiNmE2YjamNuM2qnbjCDYr9ixINis2YfYp9mGIDIud2VicCIsInR5cGUiOiJpbWFnZS93ZWJwIiwic2l6ZSI6IjYzOTYyIiwiaWNvbkxpbmsiOiJodHRwczovL2RyaXZlLXRoaXJkcGFydHkuZ29vZ2xldXNlcmNvbnRlbnQuY29tLzE2L3R5cGUvaW1hZ2Uvd2VicCIsInRodW1ibmFpbExpbmsiOiJodHRwczovL2xoMy5nb29nbGV1c2VyY29udGVudC5jb20vZHJpdmUtc3RvcmFnZS9BSlFXdEJPeGhiUDZ2WXlBYjFVM2xhb1BVTEd5YmlNOUZwbTZOeFlKZzR6ZHNkbmxoUnhNQnVIQlRrdFBMN2Q0TklwYzkyZ25uWGROVjNlNm1FenliaWswRXp5aTNmZXM2TEpXdjMxNHA4cjlSQmZTWTRVPXMyMjAiLCJ3ZWJWaWV3TGluayI6Imh0dHBzOi8vZHJpdmUuZ29vZ2xlLmNvbS9maWxlL2QvMV9zYnUwTk5zMWJXS0JQUHRuRVVOLVU5SjZwU0JFN1ItL3ZpZXc/dXNwPWRyaXZlc2RrIiwid2ViQ29udGVudExpbmsiOiJodHRwczovL2RyaXZlLmdvb2dsZS5jb20vdWM/aWQ9MV9zYnUwTk5zMWJXS0JQUHRuRVVOLVU5SjZwU0JFN1ItJmV4cG9ydD1kb3dubG9hZCIsImNyZWF0ZWQiOiIyMDI1LTAzLTE5VDAwOjEzOjIwLjgxMFoiLCJ1cGRhdGVkIjoiMjAyNS0wMy0xOVQwMDoxMDozOC4wMDBaIiwiZGVzY3JpcHRpb24iOm51bGwsInNoYXJlZCI6dHJ1ZSwic2hhcmVkV2l0aE1lVGltZSI6bnVsbCwiZXh0ZW5zaW9uIjoid2VicCIsInJlc291cmNlS2V5IjpudWxsLCJjb3B5UmVxdWlyZXNXcml0ZXJQZXJtaXNzaW9uIjpmYWxzZSwic3RhcnJlZCI6ZmFsc2UsImV4cG9ydExpbmtzIjpudWxsLCJhY2NvdW50SWQiOiIwNDUxOTExNjE2ODI2MTU5NTkyOCIsInBhcmVudHMiOlsiMUJBMXJZY05FNXZrVGxqNEtxSWNhZjg4bzFqWGJlQWJzIl0sInBlcm1pc3Npb25zIjp7ImNhblByZXZpZXciOnRydWUsImNhbkRvd25sb2FkIjp0cnVlLCJjYW5FZGl0IjpmYWxzZSwiY2FuRGVsZXRlIjp0cnVlLCJjYW5UcmFzaCI6dHJ1ZSwiY2FuTW92ZSI6dHJ1ZSwiY2FuUmVuYW1lIjp0cnVlLCJjYW5TaGFyZSI6dHJ1ZSwiY29weVJlcXVpcmVzV3JpdGVyUGVybWlzc2lvbiI6ZmFsc2UsImNhbkNoYW5nZUNvcHlSZXF1aXJlc1dyaXRlclBlcm1pc3Npb24iOm51bGwsInVzZXJzIjp7ImFueW9uZVdpdGhMaW5rIjp7InR5cGUiOiJhbnlvbmUiLCJyb2xlIjoicmVhZGVyIiwiZG9tYWluIjpudWxsfSwiMDQ1MTkxMTYxNjgyNjE1OTU5MjgiOnsidHlwZSI6InVzZXIiLCJyb2xlIjoib3duZXIiLCJkb21haW4iOm51bGx9fX0sImV4cG9ydEFzIjpbXSwibWV0YURhdGEiOnsid2lkdGgiOjYwMCwiaGVpZ2h0Ijo0MDB9LCJpc0ZvbGRlciI6ZmFsc2V9XX0=”]لذا می توان تا قبـل از کشـف انجـام حملـه و شناسـائی عامـل آن ، در سـطح وسیعی منتشر شوند . تولید و تکثیر مواد مرگ بار بیولوژیک با استفاده از وسایل و ابزار متعارف و قابل دسترس بسیار آسان است و در نتیجه دستیابی به سلاحهاي بیولوژیکی براي تمـامی دولتهـا و حتی گروههاي تروریستی امکان پذیر می باشد. درآزمایشاتی که چند سال پـیش انجـام شـد ، محققی که تخصص او رشته دیگري بـود ، توانسـت بـا هزینـه اي انـدك در اولـین تـلاش خـود سلاحهاي بیولوژیکی با عامل سیاه زخم بسازد . حتی بسیاري از مواد مهلک بیولوژیک مانند طـاعون یـا سـیاه زخـم بـه طـور طبیعـی در طبیعت موجودند . پیشرفتهایی که در زمینه تخمیر و توزیع مواد در علـم شـیمی صـورت گرفتـه است ، تولید و انتشار مقادیر بسیار زیاد از مواد مرگ آور بیولوژیک را تا حد زیادي آسان نمـوده و پیشرفتهاي سریع در زمینه بیولوژي مولکولی ساخت تفنگهـاي بسـیار پیشـرفته را بـراي منتشـر ساختن ارگانیزمهاي کشنده امکان پذیر ساخته است . ویروسهایی مانند سیاه زخـم و آبلـه بـراي تولید سلاحهاي بیولوژیک بسیار مناسبند . اسپورهاي سیاه زخم دهها سال می توانند بدون آنکـه توان خود را ازدست بدهند ، ذخیره سازي شوند و یا در خاك زنده بمانند و با خوردن آب و علـف از دام به انسان منتقل شوند . یک قمقمه از کشت عامل سـیاه زخـم ، فقـط در طـول 4 روز مـی تواند چندین پوند باکتري مرگبار تولید کند کـه یـک گـرم آن ، میکربهـاي کـافی بـراي کشـتن 10میلیون نفر را دارد . حتی حشره کوچکی مانند شته می تواند بـراي پخـش کـردن پاتوژنهـای مرگبار در یک منطقه وسیع جغرافیایی با روشی فوق العاده سریع و مؤثر مورد استفاده قرار گیـرد . گرچه در حال حاضر ویروس سیاه زخم رسماً تنها در دو آزمایشگاه جهان نگهداري مـی شـود ، لیکن در بعضی کشورهاي دیگر از جمله روسیه نیز این ماده به صورت مخفی ذخیره سازي شـده است . جدول شماره (1) برآورد تلفات ناشی از یک حمله بیولوژیکی فرضی (با رها سازي 110پوند عامل به وسیله هواپیما در مسافت 1/25 مایـل در بـالا دسـت یـک مرکز جمعیتی 500هزار نفري ) عامل انتشار توسط باد ( مایل ) تعداد کشته ها ( نفر ) تعداد از پاي درآمده ( نفر ) تب ریفت ولی 0/6 400 3500 انفلوآنزاي تیک برن 0/6 9500 3500 تیفوس تا 3 19000 8500 بروسلز تا 12 500 125000 تب کیو تا 12 150 125000 تولارمیا تا 12 30000 125000 سیاه زخم تا 12 95000 125000 ماخذ : سازمان بهداشت جهانی ، جنبه هاي بهداشتی سلاحهاي بیولوژیکی و شیمیائی 1970، اغلب مواد خطـر نـاك بیولوژیـک در اولـین مرحلـه اثـر گـذاري بـر انسـان اثراتـی ماننـد سرماخوردگی شدید پدید می آورند . مقامات مسئول هنگامی متوجه خطر واقعـی مـی شـوند که تعداد قابل ملاحظه اي از افراد آلوده شده ، با ارگانیزمهاي خطر ناك از پاي در آمـده انـد . در چنین حالتی افکار عمومی سریعاً خواستار تامین داروهاي ایمن کننده به مقدار کافی براي مـردم می شوند . در حالی که حتی در کشور پیشرفته اي مانند آمریکا نیز با وجود تمامی امکانات بهداشـتی ، میزان واکسن سیاه زخم موجود تنها براي مصرف چند میلیـون نفـر کفایـت مـی کنـد و تولیـد مقادیر کافی واکسن سیاه زخم حداقل 3 سال به طول می انجامـد . در سـال 1997 وزارت دفـاع آمریکا برنامه اي را براي واکسیناسیون 2/4 میلیون نفر از کارکنان خود آغاز نمـود کـه بـه علـت کمبود واکسن بیش از 5 سال طول کشید . طبق محاسبات انجام شده حتی یک حمله کوچک بیولوژیک بـا ویـروس سـیاه زخـم کـه منجر به ابتلاي 100نفر شود در عرض چند هفته بخش بزرگی از جامعه را فلج خواهـد سـاخت . زیرا تا زمانی که نخستین موارد واقعی ابـتلا بـه سـیاه زخـم مشـخص شـود ، ویـروس از طریـق مسافرت افراد در نقاط مختلف و بسیاري از شهرها پخش می شود . یک حمله میکروبی که در آن از 30 کیلو گرم باکتري سیاه زخم استفاده شـده باشـد مـی توان 20-80 هزار نفر کشته برجاي بگذارد (5) .
[integrate_google_drive data=”eyJ1bmlxdWVJZCI6ImlnZF8wd3J3dGoiLCJ0eXBlIjoiZ2FsbGVyeSIsInNob3dGaWxlcyI6dHJ1ZSwic2hvd0ZvbGRlcnMiOnRydWUsIm1vZHVsZVdpZHRoIjoiMTAwJSIsIm1vZHVsZUhlaWdodCI6IiIsImVtYmVkV2lkdGgiOiIxMDAlIiwiZW1iZWRIZWlnaHQiOiI0ODBweCIsImdhbGxlcnlIZWlnaHQiOjMwMCwiZ2FsbGVyeU1hcmdpbiI6NSwiZ2FsbGVyeVZpZXciOiJyb3VuZGVkIiwic2hvd0hlYWRlciI6dHJ1ZSwic2hvd0JyZWFkY3J1bWJzIjp0cnVlLCJhbGxvd0VtYmVkUG9wb3V0Ijp0cnVlLCJlbWJlZFR5cGUiOiJyZWFkT25seSIsInNob3dSZWZyZXNoIjp0cnVlLCJvcGVuZWRQbGF5bGlzdCI6dHJ1ZSwic2hvd0Z1bGxzY3JlZW4iOnRydWUsIm5leHRQcmV2aW91cyI6dHJ1ZSwidm9sdW1lQnV0dG9uIjp0cnVlLCJ2aWV3IjoibGlzdCIsImxhenlMb2FkIjp0cnVlLCJsYXp5TG9hZE51bWJlciI6MTAwLCJsYXp5TG9hZFR5cGUiOiJwYWdpbmF0aW9uIiwib3Blbk5ld1RhYiI6dHJ1ZSwic29ydCI6eyJzb3J0QnkiOiJuYW1lIiwic29ydERpcmVjdGlvbiI6ImFzYyJ9LCJwcmV2aWV3Ijp0cnVlLCJhbGxvd1ByZXZpZXdQb3BvdXQiOnRydWUsImRvd25sb2FkIjp0cnVlLCJmb2xkZXJEb3dubG9hZCI6ZmFsc2UsInppcERvd25sb2FkIjpmYWxzZSwiZGlzcGxheUZvciI6ImV2ZXJ5b25lIiwiZGlzcGxheVVzZXJzIjpbImV2ZXJ5b25lIl0sImRpc3BsYXlFeGNlcHQiOltdLCJzbGlkZUhlaWdodCI6IjMwMHB4Iiwic2xpZGVzVG9TaG93IjozLCJzbGlkZXNUb1Njcm9sbCI6MSwic2xpZGVBdXRvcGxheVNwZWVkIjozMDAwLCJzbGlkZURvdHMiOnRydWUsImZvbGRlcnMiOlt7ImlkIjoiMXQ3ZEdHSGE0WXRkRmtZbHp0cDVFSGtpSUdxSDI3X25OIiwibmFtZSI6Itiq2KfYsduM2K7ahtmHINiq2YjZhNuM2K/YjCDaqdin2LHYqNix2K8g2Ygg2qnZhtiq2LHZhCDYs9mE2KfYreKAjNmH2KfbjCDYqNuM2YjZhNmI2pjbjNqp24wg2K/YsSDYrNmH2KfZhiAzLmpwZyIsInR5cGUiOiJpbWFnZS9qcGVnIiwic2l6ZSI6IjI1NjE1MyIsImljb25MaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9kcml2ZS10aGlyZHBhcnR5Lmdvb2dsZXVzZXJjb250ZW50LmNvbS8xNi90eXBlL2ltYWdlL2pwZWciLCJ0aHVtYm5haWxMaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9saDMuZ29vZ2xldXNlcmNvbnRlbnQuY29tL2RyaXZlLXN0b3JhZ2UvQUpRV3RCUGF5Z3JNR1BpRkZyVExDdVJ1SmlscjRTMWU0Yjk2UTdTaUZCaUV0N2pHTVl1MVlnd3pJRG1VdFd4eE1paUJNUmJZYmY2QjBid1RwenItWm1TVUgyUjBMSW1KelhYbWR4d3NpaUZVWF9aa01GMD1zMjIwIiwid2ViVmlld0xpbmsiOiJodHRwczovL2RyaXZlLmdvb2dsZS5jb20vZmlsZS9kLzF0N2RHR0hhNFl0ZEZrWWx6dHA1RUhraUlHcUgyN19uTi92aWV3P3VzcD1kcml2ZXNkayIsIndlYkNvbnRlbnRMaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9kcml2ZS5nb29nbGUuY29tL3VjP2lkPTF0N2RHR0hhNFl0ZEZrWWx6dHA1RUhraUlHcUgyN19uTiZleHBvcnQ9ZG93bmxvYWQiLCJjcmVhdGVkIjoiMjAyNS0wMy0xOVQwMDoxMzoxOS45MTVaIiwidXBkYXRlZCI6IjIwMjUtMDMtMTlUMDA6MTA6MDMuMDAwWiIsImRlc2NyaXB0aW9uIjpudWxsLCJzaGFyZWQiOnRydWUsInNoYXJlZFdpdGhNZVRpbWUiOm51bGwsImV4dGVuc2lvbiI6ImpwZyIsInJlc291cmNlS2V5IjpudWxsLCJjb3B5UmVxdWlyZXNXcml0ZXJQZXJtaXNzaW9uIjpmYWxzZSwic3RhcnJlZCI6ZmFsc2UsImV4cG9ydExpbmtzIjpudWxsLCJhY2NvdW50SWQiOiIwNDUxOTExNjE2ODI2MTU5NTkyOCIsInBhcmVudHMiOlsiMUJBMXJZY05FNXZrVGxqNEtxSWNhZjg4bzFqWGJlQWJzIl0sInBlcm1pc3Npb25zIjp7ImNhblByZXZpZXciOnRydWUsImNhbkRvd25sb2FkIjp0cnVlLCJjYW5FZGl0IjpmYWxzZSwiY2FuRGVsZXRlIjp0cnVlLCJjYW5UcmFzaCI6dHJ1ZSwiY2FuTW92ZSI6dHJ1ZSwiY2FuUmVuYW1lIjp0cnVlLCJjYW5TaGFyZSI6dHJ1ZSwiY29weVJlcXVpcmVzV3JpdGVyUGVybWlzc2lvbiI6ZmFsc2UsImNhbkNoYW5nZUNvcHlSZXF1aXJlc1dyaXRlclBlcm1pc3Npb24iOm51bGwsInVzZXJzIjp7ImFueW9uZVdpdGhMaW5rIjp7InR5cGUiOiJhbnlvbmUiLCJyb2xlIjoicmVhZGVyIiwiZG9tYWluIjpudWxsfSwiMDQ1MTkxMTYxNjgyNjE1OTU5MjgiOnsidHlwZSI6InVzZXIiLCJyb2xlIjoib3duZXIiLCJkb21haW4iOm51bGx9fX0sImV4cG9ydEFzIjpbXSwibWV0YURhdGEiOnsid2lkdGgiOjEyMDAsImhlaWdodCI6ODAxfSwiaXNGb2xkZXIiOmZhbHNlfV19″]در صورتی که بیماریهاي ایجاد شده در حملات میکروبی به موقع تشخیص داده نشوند مـی توانند زیانهاي بیشتري به بار آورند . لازم به یاد آوري است که بیماري سیاه زخم طی 24 ساعت اول سرایت درمان نشود ، احتمال زنده ماندن بیمار صفر است . امروزه خطر بکارگیري سلاحهاي بیولوژیکی در عرصه درگیریهاي نظامی ، جنگ اقتصـادي و تروریسم بیولوژیک ( به منظور استفاده از عوامل بیولوژیک جهت ترورهـای فـردي و تهـاجم در شرایط غیر نظامی ) توجه و نگرانی همگان را برانگیخته است . تغییر شرایط سیاسی ـ اقتصادي و از بـین رفـتـن قطـب بنـدیهاي سـابق ، جهـان را در شرایط نوینی قرار داده است . در ایـن شـرایط عصـر حاضـر قـرن جنگهـاي اقتصادي خواهـد بـود و عوامـل بیولوژیـک نیـز مـی توانند حربه مناسبی علیه اهداف اقتصادي کشورهاي رقیب باشد . به کار بردن سلاحهاي بیولوژیـک علیـه منابع اقتصادي و محصولات استراتژیک کشـاورزي و دامی و حتی منابع انسانی از طرف کشورهاي قدرتمند به منظور حفظ بازارهاي جهانی و شکست دادن رقبا ابزاري مناسب تلقی می شود که کشف عمدي یا غیر عمدي بودن علل شـیوع آفـات و بیماریها در منابع کشاورزي و دامی یک کشور و یا علل شیوع همه گیریهاي ناگهانی بسیار دشوار است. در نتیجه متهم کردن کشور و یا فردي خاص در چنین حالتی اقدامی ساده نخواهد بـود و تنها با برنامه ریزي و ایجاد شبکه اطلاع رسانی سریع و دقیق گـزارش شـروع بیماریهـاي عفـونی انسانی و شیوع آفات و بیماریهاي گیاهی و دامی می توان علل دقیق آنها را بررسی کرد . وبا استفاده از عوامل بیولوژیکی به طـور مخفیانـه علیـه اهـداف اقتصـادي کشـورها از جملـه تهدیداتی است که دشمنان می توانند در زمان صلح به صورت جنگی خزنده و پنهـانی در عرصـه هاي مختلف به آن بپردازند . طبـــق گـــزارش شـــبکه خبـــري ABC ، شـــته ســـویاي آســـیا GLYCINES( (APHIS MATSUMURA که فقط با یک شته ماده تکثیر می شـود و قـبلاً در آسـیا دیـده شده بود ، پس از پیدایش آن در آمریکا در طول کمتر از 4 سال 11 ایالـت را در بـر گرفتـ و بـا نابودي هزاران مایل مربع از محصولات کشاورزي بیش از 2/2 میلیـارد دلار زیـان بـه محصـولات کشاورزي آمریکا وارد نمود و این نگرانی وجود دارد که ممکن اسـت ایـن حشـره مـورد اسـتفاده تروریستها قرار گیرد . در حال حاضر ایالت متحده در حال تحقیق براي تولید قارچهایی است که گیاهـان حـاوي مواد مخدر مانند خشخاش ، ماري جوانا و کوکائین را نابود سازد . این قارچها طوري طراحی شده اند که در صورت پاشیدن قدرت نابود سازي گیاهان مذکور را در سطح گسترده اي داشته باشـند . بعضی از این عوامل که براي استفاده در مناطق تولید مواد مخدر آمریکا و آسیا رها سـازي شدند ، براي مدت دهها سال در خاك پایدار مانـده انـد و ابهامـاتی را در زمینـه اهـداف و نتـایج بهداشتی ، زیست محیطی و اجتماعی توسعه این عوامل پدید آورده اند . بـا توجـه بـه راه گریـزي کـه در کنوانســیون ســلاحهاي بیولــوژیکی و سمی براي گیاهان مخـدر وجـود دارد ، کشورهاي آمریکا و انگلستان در پی آن هستند که این پاتوژنها را در کشورهایی مانند کلمبیا که در آن جنگهاي داخلی مداومی وجود دارد یا در کشورهایی که روابط غیر دوستانه اي بـا آنهـا دارنـد ، مورد اسـتفاده قـرار دهنـد. ایـن گونـه اقدامات در عصري که تهدیدات سلاحهاي بیولوژیکی رو به افزایش است ، وفاق جهـانی بـر علیـه سلاحهاي بیولوژیکی را تضعیف نموده است . تولارمی طی دو دهه گذشته خطر سلاحهاي بیولوژیکی به شـدت افـزایش یافتـه اسـت و تروریسـم یکی از بزرگترین مخاطرات قرن حاضر بشمار می رود . سهولت دسترسی و خرید مـواد میکروبـی ،تولید آسان و هزینه اندك ، احتمال استفاده تروریستها از این گونه سلاحها را افزایش داده اسـت . طبق برآورد انجام شده توسط ناتو در سال 2001 ، جهت ایجاد %5 تلفات انسـانی در یـک کیلومتر مربع ، براي سلاحهاي متعارف 9000دلار براي سلاحهاي هسته اي 4000 دلار ، بـراي سلاحهاي شیمیایی 3000 دلار و براي سلاحهاي بیولوژیکی کمتر از 5 دلار هزینه لازم است . علاوه بر این ، غیر قابل شناسایی بودن با روشهاي معمول (مانند اشـعه x ، سـگها و سـایر وسایل ) ، قابلیت حمل آسان ، تأخیر در ظهور نتـایج عملیـات از چنـد سـاعت تـا چنـد هفتـه ، قابلیت مصون بودن به کار گیرندگان عامل با تزریق یک واکسن و عدم امکان دستگیري آنهـا بـه علت برجاي نگذاشتن هیچ ردي در صحنه از دیگـر مزایـاي ایـن سـلاحها بـراي تروریستهاسـت. هراس از تلفات هولناك ناشی از حملات بیولوژیکی بـه شـهروندان مـدتها اسـت کـه مسـئولان و برنامه ریزان کشورهاي مختلف را به تفکر و چاره جویی در برابر این خطر واداشته است .
[integrate_google_drive data=”eyJ1bmlxdWVJZCI6ImlnZF9wOXRibWsiLCJ0eXBlIjoiZ2FsbGVyeSIsInNob3dGaWxlcyI6dHJ1ZSwic2hvd0ZvbGRlcnMiOnRydWUsIm1vZHVsZVdpZHRoIjoiMTAwJSIsIm1vZHVsZUhlaWdodCI6IiIsImVtYmVkV2lkdGgiOiIxMDAlIiwiZW1iZWRIZWlnaHQiOiI0ODBweCIsImdhbGxlcnlIZWlnaHQiOjMwMCwiZ2FsbGVyeU1hcmdpbiI6NSwiZ2FsbGVyeVZpZXciOiJyb3VuZGVkIiwic2hvd0hlYWRlciI6dHJ1ZSwic2hvd0JyZWFkY3J1bWJzIjp0cnVlLCJhbGxvd0VtYmVkUG9wb3V0Ijp0cnVlLCJlbWJlZFR5cGUiOiJyZWFkT25seSIsInNob3dSZWZyZXNoIjp0cnVlLCJvcGVuZWRQbGF5bGlzdCI6dHJ1ZSwic2hvd0Z1bGxzY3JlZW4iOnRydWUsIm5leHRQcmV2aW91cyI6dHJ1ZSwidm9sdW1lQnV0dG9uIjp0cnVlLCJ2aWV3IjoibGlzdCIsImxhenlMb2FkIjp0cnVlLCJsYXp5TG9hZE51bWJlciI6MTAwLCJsYXp5TG9hZFR5cGUiOiJwYWdpbmF0aW9uIiwib3Blbk5ld1RhYiI6dHJ1ZSwic29ydCI6eyJzb3J0QnkiOiJuYW1lIiwic29ydERpcmVjdGlvbiI6ImFzYyJ9LCJwcmV2aWV3Ijp0cnVlLCJhbGxvd1ByZXZpZXdQb3BvdXQiOnRydWUsImRvd25sb2FkIjp0cnVlLCJmb2xkZXJEb3dubG9hZCI6ZmFsc2UsInppcERvd25sb2FkIjpmYWxzZSwiZGlzcGxheUZvciI6ImV2ZXJ5b25lIiwiZGlzcGxheVVzZXJzIjpbImV2ZXJ5b25lIl0sImRpc3BsYXlFeGNlcHQiOltdLCJzbGlkZUhlaWdodCI6IjMwMHB4Iiwic2xpZGVzVG9TaG93IjozLCJzbGlkZXNUb1Njcm9sbCI6MSwic2xpZGVBdXRvcGxheVNwZWVkIjozMDAwLCJzbGlkZURvdHMiOnRydWUsImZvbGRlcnMiOlt7ImlkIjoiMWhLT0hLMlQ5SnRZcno1djhLc1hYVlpYV2Q3WVBaTjJUIiwibmFtZSI6Itiq2KfYsduM2K7ahtmHINiq2YjZhNuM2K/YjCDaqdin2LHYqNix2K8g2Ygg2qnZhtiq2LHZhCDYs9mE2KfYreKAjNmH2KfbjCDYqNuM2YjZhNmI2pjbjNqp24wg2K/YsSDYrNmH2KfZhiA0LmpwZyIsInR5cGUiOiJpbWFnZS9qcGVnIiwic2l6ZSI6IjEwMDUwMzEiLCJpY29uTGluayI6Imh0dHBzOi8vZHJpdmUtdGhpcmRwYXJ0eS5nb29nbGV1c2VyY29udGVudC5jb20vMTYvdHlwZS9pbWFnZS9qcGVnIiwidGh1bWJuYWlsTGluayI6Imh0dHBzOi8vbGgzLmdvb2dsZXVzZXJjb250ZW50LmNvbS9kcml2ZS1zdG9yYWdlL0FKUVd0Qk5qSEZ4QjA2Zi1mN19LS3VHdmM0NjExMGk4dmFySFpyUnNHaG4xaWQ5YTdiYlpNZ1pRN05LOWJMdWpYQmhCLWpsQ3NXSUV4MWU1US01d0NxN0V3YThkZXZmYUJFMkNVMTBVX3JsNWhHUWRNRlk9czIyMCIsIndlYlZpZXdMaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9kcml2ZS5nb29nbGUuY29tL2ZpbGUvZC8xaEtPSEsyVDlKdFlyejV2OEtzWFhWWlhXZDdZUFpOMlQvdmlldz91c3A9ZHJpdmVzZGsiLCJ3ZWJDb250ZW50TGluayI6Imh0dHBzOi8vZHJpdmUuZ29vZ2xlLmNvbS91Yz9pZD0xaEtPSEsyVDlKdFlyejV2OEtzWFhWWlhXZDdZUFpOMlQmZXhwb3J0PWRvd25sb2FkIiwiY3JlYXRlZCI6IjIwMjUtMDMtMTlUMDA6MTM6MjAuMzk0WiIsInVwZGF0ZWQiOiIyMDI1LTAzLTE5VDAwOjExOjM1LjAwMFoiLCJkZXNjcmlwdGlvbiI6bnVsbCwic2hhcmVkIjp0cnVlLCJzaGFyZWRXaXRoTWVUaW1lIjpudWxsLCJleHRlbnNpb24iOiJqcGciLCJyZXNvdXJjZUtleSI6bnVsbCwiY29weVJlcXVpcmVzV3JpdGVyUGVybWlzc2lvbiI6ZmFsc2UsInN0YXJyZWQiOmZhbHNlLCJleHBvcnRMaW5rcyI6bnVsbCwiYWNjb3VudElkIjoiMDQ1MTkxMTYxNjgyNjE1OTU5MjgiLCJwYXJlbnRzIjpbIjFCQTFyWWNORTV2a1RsajRLcUljYWY4OG8xalhiZUFicyJdLCJwZXJtaXNzaW9ucyI6eyJjYW5QcmV2aWV3Ijp0cnVlLCJjYW5Eb3dubG9hZCI6dHJ1ZSwiY2FuRWRpdCI6ZmFsc2UsImNhbkRlbGV0ZSI6dHJ1ZSwiY2FuVHJhc2giOnRydWUsImNhbk1vdmUiOnRydWUsImNhblJlbmFtZSI6dHJ1ZSwiY2FuU2hhcmUiOnRydWUsImNvcHlSZXF1aXJlc1dyaXRlclBlcm1pc3Npb24iOmZhbHNlLCJjYW5DaGFuZ2VDb3B5UmVxdWlyZXNXcml0ZXJQZXJtaXNzaW9uIjpudWxsLCJ1c2VycyI6eyJhbnlvbmVXaXRoTGluayI6eyJ0eXBlIjoiYW55b25lIiwicm9sZSI6InJlYWRlciIsImRvbWFpbiI6bnVsbH0sIjA0NTE5MTE2MTY4MjYxNTk1OTI4Ijp7InR5cGUiOiJ1c2VyIiwicm9sZSI6Im93bmVyIiwiZG9tYWluIjpudWxsfX19LCJleHBvcnRBcyI6W10sIm1ldGFEYXRhIjp7IndpZHRoIjoxODAwLCJoZWlnaHQiOjEyODZ9LCJpc0ZvbGRlciI6ZmFsc2V9XX0=”]در واقعه اي که در سال 1994 در شهر سورات هند روي داد ، نیم میلیـون نفـر از مـردم از ترس ابتلا به بیماري طاعون ( که یکی از عوامل بالقوه سلاحهاي بیولوژیکی محسوب می شـود ) از شهر فرار کردند و در این واقعه احتمال یک حمله تروریستی بیولوژیکی مطرح گردید . فرقه آئوم ، مسبب حمله با گاز عصبی سارین به سیستم قطار زیـر زمینـی توکیـو در سـال 1995 ، اولین سازمان تروریستی شناخته شده به کشت و آزمایش با عامل سیاه زخم می باشد . در سال 1993 ، این گروه دو بار سعی به رها سـازي عامـل استنشـاقی سـیاه زخـم از بـام ساختمان 8 طبقه خود در توکیو نمود که منجر به بوي بد ، بخار قهوه اي ، کشته شدن تعـدادي از پرندگان و حیوانات اهلی و لکه هایی روي اتومبیل ها شد . اما حتی یک نفر هم مبتلا به سـیاه زخم نگردید . اخیراً محققین آمریکایی اظهارداشته اند که آزمایشات استنشاقی ایـن گـروه ممکـن اسـت پوششی تمرینی بوده باشد که در آن یک گونه واکسن دامی بی خطـر بـراي شـبیه سـازی گونـه واقعی مورد استفاده قرار گرفته است . این گروه حداقل با 9 عملیـات بیولـوژیکی در یـک دوره 5 ساله ،سعی نمودند تا حملاتی را علیه مجلـس ژاپـن ، کـاخ سـلطنتی ، چنـد مرکـز در توکیـو و پایگاههاي دریایی آمریکا انجام دهند . همان طور که در جلد پنجم کتاب EXODUS آمـده اسـت ، سـیاه زخـم محتمـل تـرین سلاحهاي بیولوژیکی براي حملات تروریستی محسوب می شود . پس از واقعه غم انگیز نیویورك ، تروریستها از سیستم پستی آمریکا براي توزیع اسپورهاي مرگبار سیاه زخم استفاده کردند و با ق رار دادن هزاران نفر در معرض این عامل ، چهار نفر را نیـز به قتل رساندند . در حالی که هویت این افراد هنوز هم روشن نشده است . چند هفته بعد از واقعه 11 سپتامبر ،مطبوعات پاکستان از بروز یک بیماري مسري و خطـر ناك در مرز افغانستان با پاکستان که موجب خونریزي شدید و مـرگ بیمـاران مـی شـود ، خبـر دادند . حداقل 75 نفر به این بیمـاري مبـتلا شـدند کـه 8 نفـر از آنهـا جـان سـپردند . مقامـات بهداشتی ایران در تلاش براي جلوگیري از انتشار بیماري ، 40 ایستگاه قرنطینه در مـرز تأسـیس کردند . این بیماري که تب کنگو ( یا کریمه ) نام دارد ، با توجه به رفت و آمـد میلیونهـا پناهنـده افغانی در مرزپاکستان ، نگرانی زیادي را از بروز یک اپیدمی ایجاد نمود . عامل بیمـاري مـذکور از خانواده ویروسهاي ابولا و آثاري شبیه آن دارد که یک بیمـاري مسـری میمـون و انسـان اسـت و براي اولین بار در کشور آفریقایی کنگو شناسایی گردید . بروز چنین بیماري که به ندرت در جاهاي دیگر دیده شده است ، در یک موقغیت زمانی و مکانی خاص ، ابهامات زیادي را درباره منشاء آن مطرح نمود . جدول شماره (2) ویژگیهاي برخی عوامل سلاحهاي بیولوژیکی تولید و به کارگرفته شده تا کنون نام بیماري عامل بیماري علایم بیماري میزان سمیت زمان ظهور سیاه زخم باسیلوس آنتراسیس بی قراري ، تب سرد ،خستگی ، اضطراب ، درد قفسه سینه ، عرق ریزش ، تورم ، شوك یک گرم اسپور براي کشتن ثلث جمعیت امریکا کافی است . %100 تلفات (باوجود درمان مناسب ) 1-6روز (در صورت استنشاق) بوتولیسم سم بوتولینیوم ، نوعA کلستریدیوم بوتولینیوم سر گیجه و تیرگی دید ، بسته شدن پلکها ، دشواري بلع و صحبت ، ضعف شدید عضلانی ، اضطراب شدید ومرگ چند دهم یک ارگانیسم کشنده است ، 8 اونس آن می تواند تمام حیاط روي کره زمین را نابود کند 2-4 روز ( متغییر است ) بروسلز بروسلاسوییس ، ملیتنسیس ، آبورتوس ، کانیس تورم،تب شدي،عفونت شدید، افسردگی ، سردرد ، کج خلقی و زود رنجی هفته مقادیر نسبتاً زیاد 3روز تا چند طاعون یرسینا پستیس تب ، سر درد ،استفراغ ، لرز شدید ، ذات الریه با خلط خونی ( در پنیومونیک ) تاولهاي بزرگ درد ناك پوستی ، تغییرات روحی ، درد شکمی (درنوع بوبنیک) لکه هاي خونریزي زیر پوست ،انعقاد داخلی عروق ، زردي ، نکروز انگشتان دست و پا (در نوع سپتی سمیک) بیماري ناشی از 1-10 ارگانیسم از طریق پوست یا 100-20000 ارگانیسم از طریق استنشاق تا %12 تلفات در افراد مبتلا 24ساعت (استنشاقی) 1-8روز(از طریق پوست 2-6 روز (سپتی سمیک ) تب کیو کوکسیلا برونتی الگوي خاصی ندارد یک ارگانیسم 10-40روز آبله اورتوپوکس ویرریدا واریولوا بی قراری، تب و لرز، استفراغ، سردرد، بثورات جلدی – 12روز (بطور متوسط) تولارمیا فرانسیسلا تولارنسیس تب و لرز، سردرد، سرفه، میالژی، ذات الریه، ورم غدد لنفاوی، زخمهای داخلی، علایم سیستمیک، ذات الریه شدید بدون بثورات جلدی، ورم غدد لنفاوی (در نوع تیفوئیدی) 10-5 ارگانیسم استنشاق شده موجب بیماری میشود. بدون درمان %4 تلفات دارد (نوع زخم غدد مترشحه) نوع تیفوئیدی تا %35 تلفات 3-6 روز تیفوئید سالمونلاتیفوسا تب و لرز، سرفه، خون دماغ، ضعف، ورم ناحیه شکمی، هذیان، تحریک پوستی یک پوند از کشت در آب آشامیدنی به اندازه 11 پوند سم بوتولین یا 10 تن سیانید پتاسیم سمیت دارد 10-12روز (موارد فوق در صورت توزیع مطلوب است. در عمل به علت عدم امکان توزیع مطلوب عمومًا دوزهای بالاتری در سلاحها به کار میروند) جنگ احتمالی بیولوژیکی و شیمیایی در جهان میلیونها قربانی خواهد داشت و ذخیره جهانی این سلاحها 76 میلیون تن است که برای نابود کردن هر گونه زندگی در سطح زمین کافی است (6).
[integrate_google_drive data=”eyJ1bmlxdWVJZCI6ImlnZF96eW43bGkiLCJ0eXBlIjoiZ2FsbGVyeSIsInNob3dGaWxlcyI6dHJ1ZSwic2hvd0ZvbGRlcnMiOnRydWUsIm1vZHVsZVdpZHRoIjoiMTAwJSIsIm1vZHVsZUhlaWdodCI6IiIsImVtYmVkV2lkdGgiOiIxMDAlIiwiZW1iZWRIZWlnaHQiOiI0ODBweCIsImdhbGxlcnlIZWlnaHQiOjMwMCwiZ2FsbGVyeU1hcmdpbiI6NSwiZ2FsbGVyeVZpZXciOiJyb3VuZGVkIiwic2hvd0hlYWRlciI6dHJ1ZSwic2hvd0JyZWFkY3J1bWJzIjp0cnVlLCJhbGxvd0VtYmVkUG9wb3V0Ijp0cnVlLCJlbWJlZFR5cGUiOiJyZWFkT25seSIsInNob3dSZWZyZXNoIjp0cnVlLCJvcGVuZWRQbGF5bGlzdCI6dHJ1ZSwic2hvd0Z1bGxzY3JlZW4iOnRydWUsIm5leHRQcmV2aW91cyI6dHJ1ZSwidm9sdW1lQnV0dG9uIjp0cnVlLCJ2aWV3IjoibGlzdCIsImxhenlMb2FkIjp0cnVlLCJsYXp5TG9hZE51bWJlciI6MTAwLCJsYXp5TG9hZFR5cGUiOiJwYWdpbmF0aW9uIiwib3Blbk5ld1RhYiI6dHJ1ZSwic29ydCI6eyJzb3J0QnkiOiJuYW1lIiwic29ydERpcmVjdGlvbiI6ImFzYyJ9LCJwcmV2aWV3Ijp0cnVlLCJhbGxvd1ByZXZpZXdQb3BvdXQiOnRydWUsImRvd25sb2FkIjp0cnVlLCJmb2xkZXJEb3dubG9hZCI6ZmFsc2UsInppcERvd25sb2FkIjpmYWxzZSwiZGlzcGxheUZvciI6ImV2ZXJ5b25lIiwiZGlzcGxheVVzZXJzIjpbImV2ZXJ5b25lIl0sImRpc3BsYXlFeGNlcHQiOltdLCJzbGlkZUhlaWdodCI6IjMwMHB4Iiwic2xpZGVzVG9TaG93IjozLCJzbGlkZXNUb1Njcm9sbCI6MSwic2xpZGVBdXRvcGxheVNwZWVkIjozMDAwLCJzbGlkZURvdHMiOnRydWUsImZvbGRlcnMiOlt7ImlkIjoiMXFiNExtX3lveE5PemYwT0tsWmNzOW1CZmFLZW40bTdUIiwibmFtZSI6Itiq2KfYsduM2K7ahtmHINiq2YjZhNuM2K/YjCDaqdin2LHYqNix2K8g2Ygg2qnZhtiq2LHZhCDYs9mE2KfYreKAjNmH2KfbjCDYqNuM2YjZhNmI2pjbjNqp24wg2K/YsSDYrNmH2KfZhiA1LndlYnAiLCJ0eXBlIjoiaW1hZ2Uvd2VicCIsInNpemUiOiI0NzQzNiIsImljb25MaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9kcml2ZS10aGlyZHBhcnR5Lmdvb2dsZXVzZXJjb250ZW50LmNvbS8xNi90eXBlL2ltYWdlL3dlYnAiLCJ0aHVtYm5haWxMaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9saDMuZ29vZ2xldXNlcmNvbnRlbnQuY29tL2RyaXZlLXN0b3JhZ2UvQUpRV3RCT0FYQ09zSFdIM19MR29TTWUyTVc2MWZMaEc2RU9kTWZUeFhIc1hya29yaE5ldGZQWFlUZjNfclVqb2F1ZXV1SnJ4bngzT1p6R0VoMVRtUDRSQ1NpV3B1enJUY2dOMGNpU2JoU0ozYVg0ZHo4RT1zMjIwIiwid2ViVmlld0xpbmsiOiJodHRwczovL2RyaXZlLmdvb2dsZS5jb20vZmlsZS9kLzFxYjRMbV95b3hOT3pmME9LbFpjczltQmZhS2VuNG03VC92aWV3P3VzcD1kcml2ZXNkayIsIndlYkNvbnRlbnRMaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9kcml2ZS5nb29nbGUuY29tL3VjP2lkPTFxYjRMbV95b3hOT3pmME9LbFpjczltQmZhS2VuNG03VCZleHBvcnQ9ZG93bmxvYWQiLCJjcmVhdGVkIjoiMjAyNS0wMy0xOVQwMDoxMzoxOS41NjdaIiwidXBkYXRlZCI6IjIwMjUtMDMtMTlUMDA6MTI6MDUuMDAwWiIsImRlc2NyaXB0aW9uIjpudWxsLCJzaGFyZWQiOnRydWUsInNoYXJlZFdpdGhNZVRpbWUiOm51bGwsImV4dGVuc2lvbiI6IndlYnAiLCJyZXNvdXJjZUtleSI6bnVsbCwiY29weVJlcXVpcmVzV3JpdGVyUGVybWlzc2lvbiI6ZmFsc2UsInN0YXJyZWQiOmZhbHNlLCJleHBvcnRMaW5rcyI6bnVsbCwiYWNjb3VudElkIjoiMDQ1MTkxMTYxNjgyNjE1OTU5MjgiLCJwYXJlbnRzIjpbIjFCQTFyWWNORTV2a1RsajRLcUljYWY4OG8xalhiZUFicyJdLCJwZXJtaXNzaW9ucyI6eyJjYW5QcmV2aWV3Ijp0cnVlLCJjYW5Eb3dubG9hZCI6dHJ1ZSwiY2FuRWRpdCI6ZmFsc2UsImNhbkRlbGV0ZSI6dHJ1ZSwiY2FuVHJhc2giOnRydWUsImNhbk1vdmUiOnRydWUsImNhblJlbmFtZSI6dHJ1ZSwiY2FuU2hhcmUiOnRydWUsImNvcHlSZXF1aXJlc1dyaXRlclBlcm1pc3Npb24iOmZhbHNlLCJjYW5DaGFuZ2VDb3B5UmVxdWlyZXNXcml0ZXJQZXJtaXNzaW9uIjpudWxsLCJ1c2VycyI6eyJhbnlvbmVXaXRoTGluayI6eyJ0eXBlIjoiYW55b25lIiwicm9sZSI6InJlYWRlciIsImRvbWFpbiI6bnVsbH0sIjA0NTE5MTE2MTY4MjYxNTk1OTI4Ijp7InR5cGUiOiJ1c2VyIiwicm9sZSI6Im93bmVyIiwiZG9tYWluIjpudWxsfX19LCJleHBvcnRBcyI6W10sIm1ldGFEYXRhIjp7IndpZHRoIjo4MDAsImhlaWdodCI6NjAwfSwiaXNGb2xkZXIiOmZhbHNlfV19″]دهها هزار موشک در کشورهای پیشرفته حاوی مواد بیولوژیکی است که بیماریهای طاعون، وبا، ایدز، سیاه زخم، سرطان، فلج، انواع تب و تیفوس را منتشر میسازد. شمار قربانیان این سلاحها تا کنون به 9 میلیون نفر رسیده است(7). دو میلیون کودک دچار فلج کامل شدهاند(8). بیشترین میزان ذخایر این سلاحها در آمریکا، اروپا، هند، پاکستان، اسرائیل وجود دارد. در اسرائیل هر فرد دارای یک ماسک برای حفاظت از مسمومیت میباشد. سلاحهای میکروبی و بیولوژیکی میتوانند با فرآوردههای کشاورزی آمیخته شده و هوا و خاک و آب را تا صدها سال آلوده کنند. در حالی که ترکیبات فعال ضد آنها نیز تا کنون بدست نیامده است. در سال 1984 یک آمریکایی در شهر تگزاس با قرار دادن یک باکتری به نام سالمونلارا در سالادهایی که در یک رستوران به مشتریان داده میشد صدها نفر را مسموم کرد. نگرانی از چنین حملاتی در مقیاسهای بزرگتر در آینده، آمریکا را بر آن داشته است تا هزینههای زیادی را برای مقابله با حملات احتمالی اختصاص دهد. سالانه حدود 86 میلیون دلار به امر شناسایی ارگانیسمهای کشنده اختصاص یافته و با استفاده از این اعتبار آزمایشگاههای محلی متعددی در نقاط مختلف آمریکا برپا شده و قرار است 25 مرکز اصلی نیز در 25 شهر بزرگ با استفاده از اعتبارات اضافی تاسیس شود. یک بودجه 30 میلیون دلاری به منظور انجام تحقیقات علمی جهت ساخت واکسنهای مناسب برای مقابله با ارگانیسمهای خطرآفرین اختصاص یافته و ذخیرهسازی داروها و واکسنهای مورد نظر در نقاط مختلف آغاز شده است (9). وزارت انرژی آمریکا نیز پروژههای جامعی را برای تولید سنسورها (دستگاههای سنجش) آغاز کرده و طرحهایی را به منظور تهویه سریعتر و مؤثرتر هوا در فضاهای بسته و باز مورد بررسی قرار داده است. استفاده از سرپوشهای بزرگ برای منابع آب به منظور جلوگیری از آلوده شدن آنها و بالنهای بزرگ برای مسدود کردن تونلهایی که مواد مرگبار در آن رها شده باشد، از دیگر اقدامات این وزارتخانه بوده است. یک نوع ماده شیمیایی کف مانند بیضرر برای انسان نیز ساخته شده است که میتواند ویروسهای مشابه سیاه زخم را از بین ببرد. همچنین وزارت دفاع آمریکا پروژههای متعددی را به منظور مقابله با حملات بیولوژیک به اجرا در آورده است که بیشترین آنها مربوط به تولید دستگاههای سنجنده مواد خطرزا و تولید مواد بیاثرکننده ارگانیسمهای خطرناک میباشند. از آنجایی که بسیاری از عوامل بیولوژیک خطرزا از مکانیزمهای مشابه برای صدمه زدن به بدن قربانیان خود استفاده میکنند، این امر ایجاد روشهای مقابله مؤثر و فراگیر را آسانتر میسازد. در این جهت دانشمندان به نوعی ساختار مولکولی دست یافتهاند که مانع از بروز التهاب ناشی از عفونت و آلودگی میگردد. در سال 2000، دولت کلینتون 1/4 میلیارد دلار اعتبار به دفاع در برابر سلاحهای بیولوژیکی و شیمیایی اختصاص داد. یکی از طرحهای وزارت دفاع آمریکا بر تغییر سلولهای قرمز خون استوار است. بر اساس تحقیقات انجام شده میتوان با افزودن بعضی آنزیمها یا مواد پادزیست به سطح بیرونی سلولهای قرمز خون بدن افراد، به این سلولها امکان داد تا در برخورد با پادتنهای خطرناک به آنها چسبیده و آنها را به سمت کبد هدایت کنند تا در آنجا با مواد مترشحه کبد از بین برود. این کار هیچ خطری برای سلولهای قرمز خون ندارد و از عمر آن نمیکاهد. متصل ساختن قطعات و بخشهای مختلف مولکول DNA به یکدیگر با استفاده از مشابهسازی رایانهای با توجه به این که بعضی از این اتصالات دارای خواص ضد ویروسی هستند، از دیگر طرحهای محققان آمریکایی برای مقابله با حملات بیولوژیک میباشد. وزارت بهداشت ایالات متحده برنامهای را نیز برای آموزش پزشکان و آزمایشگاهها به منظور ردیابی سیاه زخم، آبله و سایر عوامل آغاز نموده است. اخیراً فرانسه برنامهای به نام (BIOTOX) را فاش ساخت که شامل کنترل شدیدتر منابع آب و حفاظت بیشتر از کارخانههای داروسازی و آزمایشگاه بزرگ پیشگیری این کشور واقع در لیون میگردید. وضعیت سلاحهای بیولوژیکی در جهان: تا قبل از ظهور و پیشرفت سریع بیوتکنولوژی در سه دهه گذشته، فقط تعداد اندکی از کشورها دانش فنی لازم برای تولید مقادیر زیادی از ویروسها و باکتریها را داشتهاند و احتمال تولید سلاحهای بیولوژیکی کم بود. اکثر کشورها در جهت توسعه، تولید، ذخیرهسازی و کاربرد گونههای مرگبار بدون خطر آلوده شدن دانشمندان و سربازان و جوامع خودی، با مشکلات فنی زیادی مواجه بودند که این امر ایجاد وفاق بینالمللی در مورد سلاحهای بیولوژیکی را تسهیل مینمود. از آنجایی که دستیابی و تولید سلاحهای بیولوژیک بسیار آسان است و تشخیص آنها از طریق ماهوارههای پیشرفته جاسوسی نیز دشوار میباشد، به همین منظور کشورهای پیشرفته که خود دارای انبارهای عظیمی از این گونه سلاحها هستند تلاشهای وسیعی را برای دستیابی به یک معاهده جهانی جهت پیشگیری از توسعه و به کارگیری سلاحهای بیولوژیکی توسط سایر کشورها به عمل آوردهاند. در حالی که سلاحهای بیولوژیکی میتوانند پیامدهای وخیمی در حد سلاحهای هستهای به بار آورند، لیکن همواره ضعیفترین رژیم ممنوعیت بین المللی در مورد آنها وجود داشته است. طی دهههای 1930 و 1940 تعدادی از کشورهای اروپایی علیرغم امضای پروتکل ژنو در سال 1925 که استفاده از سلاحهای بیولوژیکی را ممنوع میساخت، این سلاحها را توسعه دادند. در دوره بعد از جنگ دوم جهانی حداقل سه کشور انگلستان، اتحاد جماهیر شوروی و آمریکا برنامه وسیع سلاحهای بیولوژیکی را بر اساس تحقیقات زمان جنگ خود ادامه دادند. در اوایل دهه 1960 کشور انگلیس برنامه سلاحهای بیولوژیکی خود را متوقف کرد. در 25 نوامبر 1969، ریچارد نیکسون رئیسجمهور وقت آمریکا ترک یکجانبه و غیر شرطی سلاحهای بیولوژیکی (بجز تحقیقات امور دفاعی و روشهای ایمنسازی و کنترل و جلوگیری از انتشار امراض) را اعلام نمود. این اقدام واشنگتن منجر به مذاکرات کنوانسیون سلاحهای بیولوژیکی (BWC) شد که توسعه هر نوع عامل بیولوژیکی را به مقدار غیر قابل توجیه برای مقاصد پیشگیری و حفاظت و سایر مقاصد صلحآمیز ممنوع میساخت. این اولین کنوانسیون کنترل تسلیحات بود که علیرغم فقدان سازوکارهایی برای پذیرش عام، آگاهسازی و بازرسی، طبقه کاملی از سلاحها را بطور کامل ممنوع نمود. پیمان (BWC) برنامههای تحقیق و توسعه دفاعی را ممنوع نمیکرد. لذا بسیاری از کشورها به فعالیتهایی مانند واکسنها، ضدویروسها و آنتیبیوتیکها برای حفاظت از شهروندان خود ادامه دادند. در همین زمان موسسه تحقیقاتی دارویی بیماریهای عفونی ارتش آمریکا، به منظور گسترش دفاع دارویی در برابر سلاحهای بیولوژیکی تأسیس شد. البته نگرانی از این که در پوشش چنین اقداماتی تحقیقات تهاجمی انجام شود، همواره وجود داشته است. در سال 1970، نیکسون سلاحهای سمی بیولوژیکی را نیز ممنوع نمود. 143 کشور جهان در سال 1972 کنوانسیون سلاحهای بیولوژیکی و سمی (BTWC) را امضا نمود و موافقت نمودند که از توسعه، تولید، یا ذخیرهسازی سلاحهای بیولوژیکی و سمی برای مقاصد تهاجمی خودداری کنند. از آن زمان، پیشرفتهای سریع بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک بطور روز افزونی تهدید سلاحهای بیولوژیکی را افزایش دادهاند و سازندگان سلاحهای بیولوژیکی را قادر ساخته که حتی عوامل بسیار نابودکنندهتری را طراحی نمایند. لذا جامعه بینالمللی در سال 1995 مذاکره در مورد یک پروتکل قانونی الزامآور جهت تقویت کنوانسیون (BTWC) را آغاز کرد که از اعترافات اتحاد شوروی در سال 1992 و عراق در سال 1995 به ادامه برنامههای محرمانه سلاحهای بیولوژیکی نشأت میگرفت. در طول 6 سال پس از اولین مذاکره، کشورهای عضو پیمان مذکور بارها گردهم جمع شدهاند و به بحث در مورد معیارهای منسجمی برای تضمین پذیرش و رعایت پیمان توسط کشورهای عضو پرداختند. اما مذاکرات هنوز در جریان است و پیشرفت چندانی حاصل نشده است. در 25 جولای 2001، دولت بوش در حمایت از صنایع دارویی آمریکا، نه تنها متن پروتکل بلکه شمولیت عام را رد نمود و با این اقدام خود باعث شکست کامل مذاکرات شد. سپس در پنجمین کنفرانس دورهای (BTWC) در دسامبر 2001 (آخرین ملاقات دورهای 5 ساله کشورهای عضو به منظور ارزیابی و تقویت عملکرد پیمان)، در روز پایانی مجلس و فقط دو ساعت قبل از زمان پیشبینی شده پایان مذاکرات، ایالات متحده در اقدامی تعجبآور و بدون اطلاع قبلی، به طور یکجانبه خواستار خاتمه فرآیند مذاکرات پروتکل شد. به این ترتیب جو مغشوشی ایجاد گردید که موجب تعلیق کنفرانس به مدت یک سال تا نوامبر 2002 شد. در سالهای اخیر ایالات متحده یک برنامه تحقیقاتی سری در مورد سلاحهای شیمیایی و بیولوژیکی را آغاز کرده است تا به گفته بعضی مقامات، محدودیتهای پیمان جهانی نابودسازی چنین سلاحهایی را مورد آزمایش قرار دهد. این برنامه که قبلاً فاش نشده بود، در زمان دولت کلینتون شروع و دولت بوش نیز از آن استقبال کرده است، در صدد توسعه این برنامه میباشد. درست یک هفته قبل از واقعه 11 سپتامبر، نیویورک تایمز گزارش داد که تحقیقات سلاحهای بیولوژیکی آمریکا بسیار خوب و فعال به پیش میرود. طبق کنوانسیون مذکور، هر یک از اعضا موظف به اعلام و گزارش تأسیسات بیولوژیکی صنعتی یا نظامی خود هستند و گرچه مذاکره در مورد تأسیسات موضوع بحث هنوز ادامه دارد، به منظور شفافسازی بین کشورها، تأسیسات اعلامشده با روشی مسالمتآمیز مورد بازدید قرار خواهند گرفت. در صورت غیر شفاف بودن یا ناقص بودن جزئیات اعلامشده در یکی از واحدها، یک فرآیند شفافسازی آغاز میشود و در مواردی که ابزار سوءظن شود (به عنوان مثال نگرانی در مورد تولید یا استفاده از سلاحهای بیولوژیکی توسط یک کشور)، بازرسی صورت میگیرد. بعضی از کشورهای عضو به شدت با بازدیدهای تصادفی مخالفند و خواهان بازدیدهای کلی یا داوطلبانه هستند که در آنها بازرسان از حقوق و اختیارات بسیار نامحدودی برخوردار باشند. دولت آمریکا از سوی صنایع داروسازی این کشور که با هرگونه معیارهای سختگیرانه شفافسازی مخالفند، به شدت تحت فشار قرار دارند. این تولیدکنندگان بارها تأکید نمودهاند که تمایلی به قبول بازدیدهای شفافسازی از تأسیسات تولیدی خود ندارند.
[integrate_google_drive data=”eyJ1bmlxdWVJZCI6ImlnZF8xcnM2aGsiLCJ0eXBlIjoiZ2FsbGVyeSIsInNob3dGaWxlcyI6dHJ1ZSwic2hvd0ZvbGRlcnMiOnRydWUsIm1vZHVsZVdpZHRoIjoiMTAwJSIsIm1vZHVsZUhlaWdodCI6IiIsImVtYmVkV2lkdGgiOiIxMDAlIiwiZW1iZWRIZWlnaHQiOiI0ODBweCIsImdhbGxlcnlIZWlnaHQiOjMwMCwiZ2FsbGVyeU1hcmdpbiI6NSwiZ2FsbGVyeVZpZXciOiJyb3VuZGVkIiwic2hvd0hlYWRlciI6dHJ1ZSwic2hvd0JyZWFkY3J1bWJzIjp0cnVlLCJhbGxvd0VtYmVkUG9wb3V0Ijp0cnVlLCJlbWJlZFR5cGUiOiJyZWFkT25seSIsInNob3dSZWZyZXNoIjp0cnVlLCJvcGVuZWRQbGF5bGlzdCI6dHJ1ZSwic2hvd0Z1bGxzY3JlZW4iOnRydWUsIm5leHRQcmV2aW91cyI6dHJ1ZSwidm9sdW1lQnV0dG9uIjp0cnVlLCJ2aWV3IjoibGlzdCIsImxhenlMb2FkIjp0cnVlLCJsYXp5TG9hZE51bWJlciI6MTAwLCJsYXp5TG9hZFR5cGUiOiJwYWdpbmF0aW9uIiwib3Blbk5ld1RhYiI6dHJ1ZSwic29ydCI6eyJzb3J0QnkiOiJuYW1lIiwic29ydERpcmVjdGlvbiI6ImFzYyJ9LCJwcmV2aWV3Ijp0cnVlLCJhbGxvd1ByZXZpZXdQb3BvdXQiOnRydWUsImRvd25sb2FkIjp0cnVlLCJmb2xkZXJEb3dubG9hZCI6ZmFsc2UsInppcERvd25sb2FkIjpmYWxzZSwiZGlzcGxheUZvciI6ImV2ZXJ5b25lIiwiZGlzcGxheVVzZXJzIjpbImV2ZXJ5b25lIl0sImRpc3BsYXlFeGNlcHQiOltdLCJzbGlkZUhlaWdodCI6IjMwMHB4Iiwic2xpZGVzVG9TaG93IjozLCJzbGlkZXNUb1Njcm9sbCI6MSwic2xpZGVBdXRvcGxheVNwZWVkIjozMDAwLCJzbGlkZURvdHMiOnRydWUsImZvbGRlcnMiOlt7ImlkIjoiMTRqOWI1aGlrYnc3LU1uV2ZleHlhOEhycklSSTlkdkJGIiwibmFtZSI6Itiq2KfYsduM2K7ahtmHINiq2YjZhNuM2K/YjCDaqdin2LHYqNix2K8g2Ygg2qnZhtiq2LHZhCDYs9mE2KfYreKAjNmH2KfbjCDYqNuM2YjZhNmI2pjbjNqp24wg2K/YsSDYrNmH2KfZhiA2LndlYnAiLCJ0eXBlIjoiaW1hZ2Uvd2VicCIsInNpemUiOiI5NjUwMTIiLCJpY29uTGluayI6Imh0dHBzOi8vZHJpdmUtdGhpcmRwYXJ0eS5nb29nbGV1c2VyY29udGVudC5jb20vMTYvdHlwZS9pbWFnZS93ZWJwIiwidGh1bWJuYWlsTGluayI6Imh0dHBzOi8vbGgzLmdvb2dsZXVzZXJjb250ZW50LmNvbS9kcml2ZS1zdG9yYWdlL0FKUVd0Qk9LaUJoMkItZGtsSDBOYm9HRVBXTGxrd0w2c2VCR3EyWkN4X0tJYjZiSDN5TnlPQnFoVklnaUhMbGhzbUNYN3A1cEJSdmtXeVRGajJMNWFHbExOX2FfSVE1dXNzWWhLUFRGV0xfUEV6M2tuQWc9czIyMCIsIndlYlZpZXdMaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9kcml2ZS5nb29nbGUuY29tL2ZpbGUvZC8xNGo5YjVoaWtidzctTW5XZmV4eWE4SHJySVJJOWR2QkYvdmlldz91c3A9ZHJpdmVzZGsiLCJ3ZWJDb250ZW50TGluayI6Imh0dHBzOi8vZHJpdmUuZ29vZ2xlLmNvbS91Yz9pZD0xNGo5YjVoaWtidzctTW5XZmV4eWE4SHJySVJJOWR2QkYmZXhwb3J0PWRvd25sb2FkIiwiY3JlYXRlZCI6IjIwMjUtMDMtMTlUMDA6MTM6MjAuMzg5WiIsInVwZGF0ZWQiOiIyMDI1LTAzLTE5VDAwOjExOjQ5LjAwMFoiLCJkZXNjcmlwdGlvbiI6bnVsbCwic2hhcmVkIjp0cnVlLCJzaGFyZWRXaXRoTWVUaW1lIjpudWxsLCJleHRlbnNpb24iOiJ3ZWJwIiwicmVzb3VyY2VLZXkiOm51bGwsImNvcHlSZXF1aXJlc1dyaXRlclBlcm1pc3Npb24iOmZhbHNlLCJzdGFycmVkIjpmYWxzZSwiZXhwb3J0TGlua3MiOm51bGwsImFjY291bnRJZCI6IjA0NTE5MTE2MTY4MjYxNTk1OTI4IiwicGFyZW50cyI6WyIxQkExclljTkU1dmtUbGo0S3FJY2FmODhvMWpYYmVBYnMiXSwicGVybWlzc2lvbnMiOnsiY2FuUHJldmlldyI6dHJ1ZSwiY2FuRG93bmxvYWQiOnRydWUsImNhbkVkaXQiOmZhbHNlLCJjYW5EZWxldGUiOnRydWUsImNhblRyYXNoIjp0cnVlLCJjYW5Nb3ZlIjp0cnVlLCJjYW5SZW5hbWUiOnRydWUsImNhblNoYXJlIjp0cnVlLCJjb3B5UmVxdWlyZXNXcml0ZXJQZXJtaXNzaW9uIjpmYWxzZSwiY2FuQ2hhbmdlQ29weVJlcXVpcmVzV3JpdGVyUGVybWlzc2lvbiI6bnVsbCwidXNlcnMiOnsiYW55b25lV2l0aExpbmsiOnsidHlwZSI6ImFueW9uZSIsInJvbGUiOiJyZWFkZXIiLCJkb21haW4iOm51bGx9LCIwNDUxOTExNjE2ODI2MTU5NTkyOCI6eyJ0eXBlIjoidXNlciIsInJvbGUiOiJvd25lciIsImRvbWFpbiI6bnVsbH19fSwiZXhwb3J0QXMiOltdLCJtZXRhRGF0YSI6eyJ3aWR0aCI6NTE0OCwiaGVpZ2h0IjozNDMyfSwiaXNGb2xkZXIiOmZhbHNlfV19″](در حال حاضر شرکتهای داروسازی در ساخت داروهای ضد میکروبی با مشکلات زیادی از جمله جهش میکروبها و رشد گونههای مقاوم به آنتیبیوتیکها مواجهند. طبق بررسیهای انجام شده توسط مرکز مطالعات دارویی شرکت تافت، متوسط هزینه توسعه داروی جدید 800 میلیون دلار است که بخش عمده آن مربوط به سالها و حتی دههها تحقیق و ارزیابی کلینیکی دارو به منظور کسب مجوز تولید میباشد. شرکتهای مذکور خود را در جنگ مداومی با میکروبها میبینند که پس از 20 سال تحقیق در مورد یک دارو، زمانی که به نتیجه میرسند، به علت جهش بیماریهای عفونی، خود را با رفتار دیگری از عامل بیماری مواجه میبینند. به علت ظهور باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیکها، از 506 داروی در حال توسعه فعلی، فقط 5 تای آنها آنتیبیوتیک و آن هم با طیف وسیع بودهاند. عدم حمایت صنایع آمریکا از پروتکل مذکور، تصویب کنگره آمریکا را غیر محتمل میسازد. این در حالی است که برای تقویت کنوانسیون، وجود بندهای قاطعی در مورد اظهارنامهها، ممنوعیت بین المللی در مورد آنها وجود داشته است. طی دهههای 1930 و 1940 تعدادی از کشورهای اروپایی علیرغم امضای پروتکل ژنو در سال 1925 که استفاده از سلاحهای بیولوژیکی را ممنوع میساخت، این سلاحها را توسعه دادند. در دوره بعد از جنگ دوم جهانی حداقل سه کشور انگلیس، اتحاد جماهیر شوروی و آمریکا برنامه وسیع سلاحهای بیولوژیکی را بر اساس تحقیقات زمان جنگ خود ادامه دادند. در اوایل دهه 1960 کشور انگلیس برنامه سلاحهای بیولوژیکی خود را متوقف کرد. در 25 نوامبر 1969، ریچارد نیکسون رئیسجمهور وقت آمریکا ترک یکجانبه و غیر شرطی سلاحهای بیولوژیکی (بجز تحقیقات امور دفاعی و روشهای ایمنسازی و کنترل و جلوگیری از انتشار امراض) را اعلام نمود. این اقدام واشنگتن منجر به مذاکرات کنوانسیون سلاحهای بیولوژیکی (BWC) شد که توسعه هر نوع عامل بیولوژیکی را به مقدار غیر قابل توجیه برای مقاصد پیشگیری و حفاظت و سایر مقاصد صلحآمیز ممنوع میساخت. این اولین کنوانسیون کنترل تسلیحات بود که علیرغم فقدان سازوکارهایی برای پذیرش عام، آگاهسازی و بازبینی، طبقه کاملی از سلاحها را بطور کامل ممنوع نمود. پیمان (BWC) برنامههای تحقیق و توسعه دفاعی را ممنوع نمیکرد. لذا بسیاری از کشورهای جهان به فعالیتهایی مانند واکسنها، ضد ویروسها و آنتیبیوتیکها برای حفاظت از شهروندان خود ادامه دادند. در همین زمان موسسه تحقیقاتی دارویی بیماریهای عفونی ارتش آمریکا، به منظور گسترش دفاع دارویی در برابر سلاحهای بیولوژیکی تأسیس شد. البته نگرانی از این که در پوشش چنین اقداماتی تحقیقات تهاجمی انجام شود، همواره وجود داشته است. در سال 1970، نیکسون سلاحهای سمی بیولوژیکی را نیز ممنوع نمود. 143 کشور جهان در سال 1972 کنوانسیون سلاحهای بیولوژیکی و سمی (BTWC) را امضا نمود و موافقت کردند که از توسعه، تولید یا ذخیرهسازی سلاحهای بیولوژیکی و سمی برای مقاصد تهاجمی خودداری کنند. از آن زمان، پیشرفتهای سریع بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک بطور روزافزونی تهدید سلاحهای بیولوژیکی را افزایش دادهاند و سازندگان سلاحهای بیولوژیکی را قادر ساخته که حتی عوامل بسیار نابودکنندهتری را طراحی نمایند. لذا جامعه بینالمللی در سال 1995 مذاکره در مورد یک پروتکل قانونی الزامآور جهت تقویت کنوانسیون (BTWC) را آغاز کرد که از اعترافات اتحاد شوروی در سال 1992 و عراق در سال 1995 به ادامه برنامههای محرمانه سلاحهای بیولوژیکی نشأت میگرفت. در طول 6 سال پس از اولین مذاکره، کشورهای عضو پیمان مذکور بارها گردهم جمع شدهاند و به بحث در مورد معیارهای منسجمی برای تضمین پذیرش و رعایت پیمان توسط کشورهای عضو پرداختند. اما مذاکرات هنوز در جریان است و پیشرفت چندانی حاصل نشده است. در 25 جولای 2001، دولت بوش در حمایت از صنایع دارویی آمریکا، نه تنها متن پروتکل بلکه شمولیت عام را رد نمود و با این اقدام خود باعث شکست کامل مذاکرات شد. سپس در پنجمین کنفرانس دورهای (BTWC) در دسامبر 2001 (آخرین ملاقات دورهای 5 ساله کشورهای عضو به منظور ارزیابی و تقویت عملکرد پیمان)، در روز پایانی مجلس و فقط دو ساعت قبل از زمان پیشبینیشده پایان مذاکرات، ایالات متحده در اقدامی تعجبآور و بدون اطلاع قبلی، به طور یکجانبه خواستار خاتمه فرآیند مذاکرات پروتکل شد. به این ترتیب جو مغشوشی ایجاد گردید که موجب تعلیق کنفرانس به مدت یک سال تا نوامبر 2002 شد. در سالهای اخیر ایالات متحده یک برنامه تحقیقاتی سری در مورد سلاحهای شیمیایی و بیولوژیکی را آغاز کرده است تا به گفته بعضی مقامات، محدودیتهای پیمان جهانی نابودسازی چنین سلاحهایی را مورد آزمایش قرار دهد. این برنامه که قبلاً فاش نشده بود، در زمان دولت کلینتون شروع و دولت بوش نیز از آن استقبال کرده و در صدد توسعه این برنامه میباشد.
[integrate_google_drive data=”eyJ1bmlxdWVJZCI6ImlnZF81NjE3ZmMiLCJ0eXBlIjoiZ2FsbGVyeSIsInNob3dGaWxlcyI6dHJ1ZSwic2hvd0ZvbGRlcnMiOnRydWUsIm1vZHVsZVdpZHRoIjoiMTAwJSIsIm1vZHVsZUhlaWdodCI6IiIsImVtYmVkV2lkdGgiOiIxMDAlIiwiZW1iZWRIZWlnaHQiOiI0ODBweCIsImdhbGxlcnlIZWlnaHQiOjMwMCwiZ2FsbGVyeU1hcmdpbiI6NSwiZ2FsbGVyeVZpZXciOiJyb3VuZGVkIiwic2hvd0hlYWRlciI6dHJ1ZSwic2hvd0JyZWFkY3J1bWJzIjp0cnVlLCJhbGxvd0VtYmVkUG9wb3V0Ijp0cnVlLCJlbWJlZFR5cGUiOiJyZWFkT25seSIsInNob3dSZWZyZXNoIjp0cnVlLCJvcGVuZWRQbGF5bGlzdCI6dHJ1ZSwic2hvd0Z1bGxzY3JlZW4iOnRydWUsIm5leHRQcmV2aW91cyI6dHJ1ZSwidm9sdW1lQnV0dG9uIjp0cnVlLCJ2aWV3IjoibGlzdCIsImxhenlMb2FkIjp0cnVlLCJsYXp5TG9hZE51bWJlciI6MTAwLCJsYXp5TG9hZFR5cGUiOiJwYWdpbmF0aW9uIiwib3Blbk5ld1RhYiI6dHJ1ZSwic29ydCI6eyJzb3J0QnkiOiJuYW1lIiwic29ydERpcmVjdGlvbiI6ImFzYyJ9LCJwcmV2aWV3Ijp0cnVlLCJhbGxvd1ByZXZpZXdQb3BvdXQiOnRydWUsImRvd25sb2FkIjp0cnVlLCJmb2xkZXJEb3dubG9hZCI6ZmFsc2UsInppcERvd25sb2FkIjpmYWxzZSwiZGlzcGxheUZvciI6ImV2ZXJ5b25lIiwiZGlzcGxheVVzZXJzIjpbImV2ZXJ5b25lIl0sImRpc3BsYXlFeGNlcHQiOltdLCJzbGlkZUhlaWdodCI6IjMwMHB4Iiwic2xpZGVzVG9TaG93IjozLCJzbGlkZXNUb1Njcm9sbCI6MSwic2xpZGVBdXRvcGxheVNwZWVkIjozMDAwLCJzbGlkZURvdHMiOnRydWUsImZvbGRlcnMiOlt7ImlkIjoiMVVnN2htbmV6VFJBN1JVVlliZ0YtelE3ZURnTWhSaUpuIiwibmFtZSI6Itiq2KfYsduM2K7ahtmHINiq2YjZhNuM2K/YjCDaqdin2LHYqNix2K8g2Ygg2qnZhtiq2LHZhCDYs9mE2KfYreKAjNmH2KfbjCDYqNuM2YjZhNmI2pjbjNqp24wg2K/YsSDYrNmH2KfZhiA4LmpwZyIsInR5cGUiOiJpbWFnZS9qcGVnIiwic2l6ZSI6Ijc4MDk4IiwiaWNvbkxpbmsiOiJodHRwczovL2RyaXZlLXRoaXJkcGFydHkuZ29vZ2xldXNlcmNvbnRlbnQuY29tLzE2L3R5cGUvaW1hZ2UvanBlZyIsInRodW1ibmFpbExpbmsiOiJodHRwczovL2xoMy5nb29nbGV1c2VyY29udGVudC5jb20vZHJpdmUtc3RvcmFnZS9BSlFXdEJOVHo1YjRDR2VQZHpjM3RnZlBxNHhHMG9FOGpUdmxjOU93bVBLQ2d2TWJtcUZ6aU93ZUhoVzZIMjduWlJRRWlxc1AyUWZrcEZCSC1CUVloMWFGMW9WbTZ2eVVaNzd5ZHpxamZrYU81Wm5QVWhBPXMyMjAiLCJ3ZWJWaWV3TGluayI6Imh0dHBzOi8vZHJpdmUuZ29vZ2xlLmNvbS9maWxlL2QvMVVnN2htbmV6VFJBN1JVVlliZ0YtelE3ZURnTWhSaUpuL3ZpZXc/dXNwPWRyaXZlc2RrIiwid2ViQ29udGVudExpbmsiOiJodHRwczovL2RyaXZlLmdvb2dsZS5jb20vdWM/aWQ9MVVnN2htbmV6VFJBN1JVVlliZ0YtelE3ZURnTWhSaUpuJmV4cG9ydD1kb3dubG9hZCIsImNyZWF0ZWQiOiIyMDI1LTAzLTE5VDAwOjEzOjE5Ljc3N1oiLCJ1cGRhdGVkIjoiMjAyNS0wMy0xOVQwMDowOTowNC4wMDBaIiwiZGVzY3JpcHRpb24iOm51bGwsInNoYXJlZCI6dHJ1ZSwic2hhcmVkV2l0aE1lVGltZSI6bnVsbCwiZXh0ZW5zaW9uIjoianBnIiwicmVzb3VyY2VLZXkiOm51bGwsImNvcHlSZXF1aXJlc1dyaXRlclBlcm1pc3Npb24iOmZhbHNlLCJzdGFycmVkIjpmYWxzZSwiZXhwb3J0TGlua3MiOm51bGwsImFjY291bnRJZCI6IjA0NTE5MTE2MTY4MjYxNTk1OTI4IiwicGFyZW50cyI6WyIxQkExclljTkU1dmtUbGo0S3FJY2FmODhvMWpYYmVBYnMiXSwicGVybWlzc2lvbnMiOnsiY2FuUHJldmlldyI6dHJ1ZSwiY2FuRG93bmxvYWQiOnRydWUsImNhbkVkaXQiOmZhbHNlLCJjYW5EZWxldGUiOnRydWUsImNhblRyYXNoIjp0cnVlLCJjYW5Nb3ZlIjp0cnVlLCJjYW5SZW5hbWUiOnRydWUsImNhblNoYXJlIjp0cnVlLCJjb3B5UmVxdWlyZXNXcml0ZXJQZXJtaXNzaW9uIjpmYWxzZSwiY2FuQ2hhbmdlQ29weVJlcXVpcmVzV3JpdGVyUGVybWlzc2lvbiI6bnVsbCwidXNlcnMiOnsiYW55b25lV2l0aExpbmsiOnsidHlwZSI6ImFueW9uZSIsInJvbGUiOiJyZWFkZXIiLCJkb21haW4iOm51bGx9LCIwNDUxOTExNjE2ODI2MTU5NTkyOCI6eyJ0eXBlIjoidXNlciIsInJvbGUiOiJvd25lciIsImRvbWFpbiI6bnVsbH19fSwiZXhwb3J0QXMiOltdLCJtZXRhRGF0YSI6eyJ3aWR0aCI6MTIwMCwiaGVpZ2h0Ijo2MzB9LCJpc0ZvbGRlciI6ZmFsc2V9XX0=”]درست یک هفته قبل از واقعه 11 سپتامبر، نیویورک تایمز گزارش داد که تحقیقات سلاحهای بیولوژیکی آمریکا بسیار خوب و فعال به پیش میرود. طبق کنوانسیون مذکور، هر یک از اعضا موظف به اعلام و گزارش تأسیسات بیولوژیکی صنعتی یا نظامی خود هستند و گرچه مذاکره در مورد تأسیسات موضوع بحث هنوز ادامه دارد، به منظور شفافسازی بین کشورها، تأسیسات اعلامشده با روشی مسالمتآمیز مورد بازدید قرار خواهند گرفت. در صورت غیرشفاف بودن یا ناقص بودن جزئیات اعلامشده در یکی از واحدها، یک فرآیند شفافسازی آغاز میشود و در مواردی که ابزار سوءظن شود (به عنوان مثال نگرانی در مورد تولید یا استفاده از سلاحهای بیولوژیکی توسط یک کشور)، بازرسی صورت میگیرد. بعضی از کشورهای عضو به شدت با بازدیدهای تصادفی مخالفند و خواهان بازدیدهای کلی یا داوطلبانه هستند که در آنها بازرسان از حقوق و اختیارات بسیار نامحدودی برخوردار باشند. دولت آمریکا از سوی صنایع داروسازی این کشور که با هرگونه معیارهای سختگیرانه شفافسازی مخالفند، به شدت تحت فشار قرار دارند. این تولیدکنندگان بارها تأکید نمودهاند که تمایلی به قبول بازدیدهای شفافسازی از تأسیسات تولیدی خود ندارند. (در حال حاضر شرکتهای داروسازی در ساخت داروهای ضد میکروبی با مشکلات زیادی از جمله جهش میکروبها و رشد گونههای مقاوم به آنتیبیوتیکها مواجهند. طبق بررسیهای انجامشده توسط مرکز مطالعات دارویی شرکت تافت، متوسط هزینه توسعه داروی جدید 800 میلیون دلار است که بخش عمده آن مربوط به سالها و حتی دههها تحقیق و ارزیابی کلینیکی دارو به منظور کسب مجوز تولید میباشد. شرکتهای مذکور خود را در جنگ مداومی با میکروبها میبینند که پس از 20 سال تحقیق در مورد یک دارو، زمانی که به نتیجه میرسند، به علت جهش بیماریهای عفونی، خود را با رفتار دیگری از عامل بیماری مواجه میبینند. به علت ظهور باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیکها، از 506 داروی در حال توسعه فعلی، فقط 5 تای آنها آنتیبیوتیک و آن هم با طیف وسیع بودهاند. عدم حمایت صنایع آمریکا از پروتکل مذکور، تصویب کنگره آمریکا را غیرمحتمل میسازد). این در حالی است که برای تقویت کنوانسیون، وجود بندهای قاطعی در مورد اظهارنامهها، بازدیدهای تصادفی اجباری جهت شفافسازی، اختیارات گسترده برای بازرسان، ایجاد این سیستم گسترده اطلاعات صادراتی، و یک فرآیند اجباری تصویب برای دستکاری ژنتیکی عوامل سلاحهای بیولوژیکی در پروتکل ضروری است. همچنین انجام پروژههای مربوط به افزایش قدرت نابودسازی یا غلبه بر معیارهای دفاعی میکروارگانیسمها باید ممنوع شود. بسیاری از کشورها حق داشتن یک برنامه دفاعی بیولوژیکی به منظور تولید واکسنها، سیستمهای کشف و شناسایی و روشهای حفاظت و درمان در برابر سلاحهای بیولوژیکی را برای خود حفظ کردهاند. حال آنکه در بسیاری از موارد اقدامات دفاعی در برگیرنده تولید و کاربرد یا تغییر ژنتیکی یک عامل سلاحهای میکروبی میباشند که مشابه اقدامات تهاجمی است. برای تست کردن یک روش درمان آبله، موشها و پستانداران کوچک به گونههای کشنده آبله آلوده میشوند و برای بازسازی سناریوهای دنیای واقعی این کار حتی گاهی با کاربرد عوامل مسلحشده معلق در هوا انجام میشود. لذا در چنین مواردی تمیز دادن تحقیقات دفاعی و تهاجمی از یکدیگر کار آسانی نیست. البته جلوگیری از تمامی تحقیقات دفاع بیولوژیکی نه ممکن است و نه مطلوب. زیرا این اقدام توسعه و تولید هر دارو یا واکسن را نیز در بر خواهد گرفت. حال آنکه تمامی عوامل سلاحهای بیولوژیکی، عوامل طبیعی بیماریزایی هستند که موجب بیماری و مرگ و میر میشوند و لذا نیاز به تحقیقات دارویی دارند. آنچه که میتوان و باید از آن جلوگیری کرد، دستگاه ژنتیکی عوامل سلاحهای بیولوژیکی (یعنی افزودن عناصر ژنتیکی به هر عامل بیماریزایی که بتواند به عنوان یک سلاح بیولوژیکی به کار رود) میباشد. کاربرد مهندسی ژنتیک برای خطرناکتر ساختن میکروبها یا کاهش حساسیت آنها در مقابل درمان، استفاده از عوامل سلاحهای بیولوژیکی در مواد معلق و آزمایشات استنشاقی و پر کردن ابزارهای جنگی از میکروبها اقداماتی هستند که به هیچ وجه نمیتوانند دارای مقاصد دارویی یا دفاع بیولوژیکی تلقی گردند و باید به شدت از آنها جلوگیری شود. در سال 1996 نمایندگان کشورهای جهان در سازمان بهداشت جهانی تصمیم گرفتند که ذخایر ویروس آبله نابود شود. لیکن این امر هنوز تحقق نیافته و با وجود این که بیش از دو دهه از ریشهکنی این بیماری مسری در جهان میگذرد، امروزه باز هم جهان در تهدید ذخایر این میکروب قرار دارد. آمریکا و روسیه که دارندگان اصلی ذخایر این ویروس هستند با این امر مخالفت میکنند. آمریکا که ذخایر شناختهشدهای در آزمایشگاههای امن مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری در آتلانتا دارد، دلیل مخالفت خود را تهدیدات روزافزون تروریسم بیولوژیک علیه آمریکا و جهان میداند.
[integrate_google_drive data=”eyJ1bmlxdWVJZCI6ImlnZF8yazhtYjkiLCJ0eXBlIjoiZ2FsbGVyeSIsInNob3dGaWxlcyI6dHJ1ZSwic2hvd0ZvbGRlcnMiOnRydWUsIm1vZHVsZVdpZHRoIjoiMTAwJSIsIm1vZHVsZUhlaWdodCI6IiIsImVtYmVkV2lkdGgiOiIxMDAlIiwiZW1iZWRIZWlnaHQiOiI0ODBweCIsImdhbGxlcnlIZWlnaHQiOjMwMCwiZ2FsbGVyeU1hcmdpbiI6NSwiZ2FsbGVyeVZpZXciOiJyb3VuZGVkIiwic2hvd0hlYWRlciI6dHJ1ZSwic2hvd0JyZWFkY3J1bWJzIjp0cnVlLCJhbGxvd0VtYmVkUG9wb3V0Ijp0cnVlLCJlbWJlZFR5cGUiOiJyZWFkT25seSIsInNob3dSZWZyZXNoIjp0cnVlLCJvcGVuZWRQbGF5bGlzdCI6dHJ1ZSwic2hvd0Z1bGxzY3JlZW4iOnRydWUsIm5leHRQcmV2aW91cyI6dHJ1ZSwidm9sdW1lQnV0dG9uIjp0cnVlLCJ2aWV3IjoibGlzdCIsImxhenlMb2FkIjp0cnVlLCJsYXp5TG9hZE51bWJlciI6MTAwLCJsYXp5TG9hZFR5cGUiOiJwYWdpbmF0aW9uIiwib3Blbk5ld1RhYiI6dHJ1ZSwic29ydCI6eyJzb3J0QnkiOiJuYW1lIiwic29ydERpcmVjdGlvbiI6ImFzYyJ9LCJwcmV2aWV3Ijp0cnVlLCJhbGxvd1ByZXZpZXdQb3BvdXQiOnRydWUsImRvd25sb2FkIjp0cnVlLCJmb2xkZXJEb3dubG9hZCI6ZmFsc2UsInppcERvd25sb2FkIjpmYWxzZSwiZGlzcGxheUZvciI6ImV2ZXJ5b25lIiwiZGlzcGxheVVzZXJzIjpbImV2ZXJ5b25lIl0sImRpc3BsYXlFeGNlcHQiOltdLCJzbGlkZUhlaWdodCI6IjMwMHB4Iiwic2xpZGVzVG9TaG93IjozLCJzbGlkZXNUb1Njcm9sbCI6MSwic2xpZGVBdXRvcGxheVNwZWVkIjozMDAwLCJzbGlkZURvdHMiOnRydWUsImZvbGRlcnMiOlt7ImlkIjoiMUtZV3IzREE0NVpKVDgwRlhqR0M5VWtQc2hZVDY1OEluIiwibmFtZSI6Itiq2KfYsduM2K7ahtmHINiq2YjZhNuM2K/YjCDaqdin2LHYqNix2K8g2Ygg2qnZhtiq2LHZhCDYs9mE2KfYreKAjNmH2KfbjCDYqNuM2YjZhNmI2pjbjNqp24wg2K/YsSDYrNmH2KfZhjcud2VicCIsInR5cGUiOiJpbWFnZS93ZWJwIiwic2l6ZSI6IjE0MzcxOCIsImljb25MaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9kcml2ZS10aGlyZHBhcnR5Lmdvb2dsZXVzZXJjb250ZW50LmNvbS8xNi90eXBlL2ltYWdlL3dlYnAiLCJ0aHVtYm5haWxMaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9saDMuZ29vZ2xldXNlcmNvbnRlbnQuY29tL2RyaXZlLXN0b3JhZ2UvQUpRV3RCTnRuZlBDNEhMLXhGMEtqakhZU2t3My1wb1dYZXBHVExLWWhSOVRVb2lKWGV5RHhueV9YRDYtaWR4OEZiT05SZ2pwSWdLWHotYUgzVnBaREdSV2NHY2JOc0RtUXlkSHJfRjA2MURLTW5mdm5Gcz1zMjIwIiwid2ViVmlld0xpbmsiOiJodHRwczovL2RyaXZlLmdvb2dsZS5jb20vZmlsZS9kLzFLWVdyM0RBNDVaSlQ4MEZYakdDOVVrUHNoWVQ2NThJbi92aWV3P3VzcD1kcml2ZXNkayIsIndlYkNvbnRlbnRMaW5rIjoiaHR0cHM6Ly9kcml2ZS5nb29nbGUuY29tL3VjP2lkPTFLWVdyM0RBNDVaSlQ4MEZYakdDOVVrUHNoWVQ2NThJbiZleHBvcnQ9ZG93bmxvYWQiLCJjcmVhdGVkIjoiMjAyNS0wMy0xOVQwMDoxMzoxOS43NDBaIiwidXBkYXRlZCI6IjIwMjUtMDMtMTlUMDA6MTA6NTQuMDAwWiIsImRlc2NyaXB0aW9uIjpudWxsLCJzaGFyZWQiOnRydWUsInNoYXJlZFdpdGhNZVRpbWUiOm51bGwsImV4dGVuc2lvbiI6IndlYnAiLCJyZXNvdXJjZUtleSI6bnVsbCwiY29weVJlcXVpcmVzV3JpdGVyUGVybWlzc2lvbiI6ZmFsc2UsInN0YXJyZWQiOmZhbHNlLCJleHBvcnRMaW5rcyI6bnVsbCwiYWNjb3VudElkIjoiMDQ1MTkxMTYxNjgyNjE1OTU5MjgiLCJwYXJlbnRzIjpbIjFCQTFyWWNORTV2a1RsajRLcUljYWY4OG8xalhiZUFicyJdLCJwZXJtaXNzaW9ucyI6eyJjYW5QcmV2aWV3Ijp0cnVlLCJjYW5Eb3dubG9hZCI6dHJ1ZSwiY2FuRWRpdCI6ZmFsc2UsImNhbkRlbGV0ZSI6dHJ1ZSwiY2FuVHJhc2giOnRydWUsImNhbk1vdmUiOnRydWUsImNhblJlbmFtZSI6dHJ1ZSwiY2FuU2hhcmUiOnRydWUsImNvcHlSZXF1aXJlc1dyaXRlclBlcm1pc3Npb24iOmZhbHNlLCJjYW5DaGFuZ2VDb3B5UmVxdWlyZXNXcml0ZXJQZXJtaXNzaW9uIjpudWxsLCJ1c2VycyI6eyJhbnlvbmVXaXRoTGluayI6eyJ0eXBlIjoiYW55b25lIiwicm9sZSI6InJlYWRlciIsImRvbWFpbiI6bnVsbH0sIjA0NTE5MTE2MTY4MjYxNTk1OTI4Ijp7InR5cGUiOiJ1c2VyIiwicm9sZSI6Im93bmVyIiwiZG9tYWluIjpudWxsfX19LCJleHBvcnRBcyI6W10sIm1ldGFEYXRhIjp7IndpZHRoIjoxMDAwLCJoZWlnaHQiOjY2N30sImlzRm9sZGVyIjpmYWxzZX1dfQ==”]این کشور 15 میلیون دوز واکسن این بیماری را ذخیرهسازی کرده و به سرعت در حال شروع برنامهای برای تولید 40 میلیون دوز دیگر در سال 2004 میباشد. روسیه نیز که دارای موشکهای قارهپیمای مجهز به کلاهکهای حاوی ویروس آبله است به علت شیوع آبله بابونیک در کنگو که 200 نفر را کشت با نابودی این ذخایر مخالفت نمود تا در مواقع لزوم بتواند با استفاده از آنها واکسن لازم علیه آبله را تهیه کند. در دهه 1990 این ویروس از یک آزمایشگاه بزرگ تحقیقاتی واقع در سیبری خارج و برای تولید سلاح میکروبی مورد استفاده قرار گرفت. از آن پس نگرانی از دستیابی عراق و کره شمالی به این ویروس یا فروش آن توسط دانشمندان روسی به تروریستها همواره وجود داشته است. کره شمالی نیز مظنون به داشتن ذخایر مخفی ویروس آبله است. متأسفانه نه تنها سازمان بهداشت جهانی پس از مدتها مذاکره تصمیم گرفت تا نابودی این ذخایر را سالها به تعویق بیندازد، بلکه در سال جاری یک کمیته صاحب نفوذ در سازمان بهداشت جهانی، از طریق جامعه علمی توصیه کرده است که به محققین اجازه انجام آزمایشات دستکاری ژنتیکی روی ویروس آبله داده شود. توصیه مذکور به منظور افزایش قابلیت مبارزه علیه این بیماری مسری و بسیار خطرناک صورت گرفته است که مهمترین تهدیدات تروریسم بیولوژیکی به شمار میرود و با توجه به گذشت بیش از دو دهه از ریشهکنی آن، به علت عدم واکسیناسیون روزمره مردم از سال 1980، حفاظت عمومی اندکی علیه آن وجود دارد. به گفته مدیر اجرایی سازمان بهداشت جهانی، در 25 سال گذشته 30 نوع بیماری عفونی که بسیاری از آنها مقاوم به دارو درمانی هستند، پا به عرصه ظهور نهادهاند. لذا در حال حاضر با توجه به اهمیت حیاتی شناسایی و اقدام سریع در دفاع بیولوژیکی، این سازمان در صدد افزایش آمادگی و تقویت ساختار بهداشت عمومی کشورها صدها هزار نفر از کارگران (به صورت تیمهای اضطراری) و بخشهای مربوط به عوامل بیولوژیک و نشانهها و نحوه مقابله با آنها، و تطبیق سریع گزارشهای وقایع مشکوک در سطح ملی و بینالمللی، و توسعه امکانات بهداشت عمومی به منظور برخورداری از یک سیستم شناسایی سریع میباشد.
منابع و مآخذ:
- ١ کرمی علی، «سلاحهای میکروبی، تهدیدات و تمهیدات»، کیهان، 78/5/12.
- ٢ SCIENCE, VOL 281, 3 JULY 1998.
- ٣ مقابله با تروریسم بیولوژیک، جوان، 75/5/6.
- ٤ رجوع به ماخذ شماره (2).
- ٥ کیهان، 79/1/15.
- ٦ نکد جان، جهان زرادخانه میلیاردها تن سلاح، ترجمان سیاسی، سال چهارم، شماره هفتم.
- ٧ همان.
- ٨ همان.
- ٩ رجوع به ماخذ شماره (3).
- 10 اینترنت.
نویسنده : unknown
میز نظامی زاویه دید